جستجو در   
امکانات

وضعیت کتابخانه های آموزشگاهی(مقطع متوسطه) استان کهگیلویه و بویر احمد
پدیدآورنده : شرافتی، ثریا
بازدید : 307
تاریخ درج : 1386/4/17
منبع :

 
دانشنامه پرتال علوم انسانی و اسلامی :: کتابداری و اطلاع رسانی :: کتابخانه :: وضعیت کتابخانه های آموزشگاهی(مقطع متوسطه) استان کهگیلویه و بویر احمد

وضعیت کتابخانه های آموزشگاهی(مقطع متوسطه) استان کهگیلویه و بویر احمد


چکیده

در این تحقیق وضعیت کتابخانه های آموزشگاهی مقطع متوسطه استان کهگیلویه و بویر احمد بررسی شده است.جامعه آماری، همه کتابخانه های آموزشگاهی مقطع متوسطه استان را در بر می گیرد که 283 کتابخانه هستند.نوع پژوهش توصیفی و ابزار گردآوری اطلاعات، پرسشنامه است که از طریق اداره آموزش و پرورش هر منطقه میان آموزشگاه ها توزیع شد.نتایج پژوهش از این قرارند:کمبود کتاب و روزآمد نبودن مجموعه، کمبود بودجه، کمبود نیروی متخصص، نامناسب بودن فضای کتابخانه ها، کمبود تجهیزات، نبود نشریات ادواری، کمبود وسایل دیداری-شنیداری، کمبود کتاب مرجع، استفاده نکردن از فناوری اطلاعات، و نامناسب بودن زمان استفاده از کتابخانه. در پایان پیشنهادهایی برای بهینه سازی کتابخانه های آموزشگاهی در این استان ارائه شده است.ص

کلید واژه ها

کتابخانه های آموزشگاهی، مقطع متوسطه، بررسی وضعیت، کهگیلویه و بویر احمد

مقدمه

آموزش و پرورش را می توان زیربنایی ترین و مهم ترین نهاد هر جامعه به شمار آورد، چرا که فرداهای جوامع بشری توسط نظام های تعلیم و تربیت رقم زده می شود. آموزش و پرورش با بهره گیری از ظرفیت بالقوه خود، می تواند بانی رشد و اعتلا، یا نابودی و زوال بشریت در این نهاد، با رشد و تکامل افراد بشر سروکار دارد و دارای فرآیندی ست که با ارائه اطلاعات و مهارت های لازم، فرد را از وضع موجود به وضع مطلوب می رساند. اما امروزه، دانش تعلیم و تربیت با چالش های جدیدی روبروست.از یک سو انبوه اطلاعات و پیشرفت علم و فناوری؛و از سوی دیگر فرآیند آموزش که محدود به کتاب های درسی ست.در چنین شرایطی مفاهیم اساسی (1).کارشناس ارشد کتابداری و اطلاع رسانی

تعلیم و تربیت باید بازنگری شوند.

امروزه زندگی انسان ها با علم گره خورده است و یادگیری فقط در محدوده کلاس و مدرسه نیست.آموزش و پرورش باید با ساختاری انعطاف پذیر، اهداف خود را متناسب با زمان به پیش ببرد.

این پژوهش به کتاب و کتابخانه در مدارس توجه دارد که یکی از جلوه های فرهنگی حیات بشری ست.کتاب یکی از اهداف مهم آموزش و پرورش ایجاد خلاقیت و پرورش استعدادهای دانش آموزان و سوق دادن آنها به سوی نوعی یادگیری خودانگیخته است.

محصول تفکر و اندیشه، و موجب تحولات در جهان امروز است.مدرسه جایگاه یک نهاد آموزشی باید با ایجاد کتابخانه، مروّج فراگیری در میان دانش آموزان باشد.

کتابخانه های آموزشگاهی، پل آشنایی میان دانش آموزان و دنیای دانش مکتوب فراتر از مدرسه به شمار می روند. کتاب و کتابخانه که ابزر تحقیق و پژوهش است نمی تواند از آموزش منفک شود.تحولات سریع دنیای امروز، انفجار اطلاعات و پیشرفت فناوری های اطلاعاتی ایجاب می کند، در کنار آموزش مبتنی بر کتاب های درسی که نمی تواند جوابگوی کنجکاوی روزانه فرد باشد، کتابخانه ها با منابع جدید و غنی نقش مکمل آموزشی را ایفا کنند.

بیان مسئله

یکی از اهداف مهم آموزش و پرورش، ایجاد خلاقیت و پرورش استعدادهای دانش آموزان و سوق دادن آنها به سوی نوعی یادگیری خود انگیخته است.رسیدن به این هدف، امکانات و ابزار مناسب و کافی را می طلبد کتابخانه های آموزشگاهی یکی از ابزارهای کمک آموزشی ست که می تواند نقش مهمی را در این فرایند ایفا کند.

از طرف دیگر با پیشرفت علم و فناوری، عمر متوسط دانش بشری 5/3 تا 5 سال تخمین زده شده است و در چنین شرایطی برنامه ریزان آموزشی نمی توانند به طور مرتب بر حجم کتاب ها بیفزایند تا دانش آموزان را با ابعاد جدید دانش آشنا سازند، لذا تنها راه حل ممکن، ایجاد مهارت در افراد برای رساندن خود به اطلاعات جدید با استفاده از کتاب و کتابخانه است.اهمیت این مسئله در دوره متوسطه بیشتر احساس می شود چرا که در این سن کنجکاوی و ایجاد پرسش در ذهن نوجوانان به اوج می رسد.

دانش آموزانی که در مقطق متوسطه با فرهنگ مطالعه و تحقیق آشنا شوند، به علت تأثیر عمیق و ماندگار آن، در دانشگاه نیز روحیه پژوهش خود را که تضمین کننده موفقیت آنهاست حفظ می کنند.

اما اینکه جایگاه کتابخانه های آموزشگاهی در فرآیند آموزش رسمی کشور کجا قرار دارد، نیاز به تحقیق و پژوهش دارد.تحقیق حاضر به بررسی وضعیت این کتابخانه ها در استان کهگلیویه و بویر احمد می پردازد.

اهداف پژوهش

1.بررسی وضعیت موجود کتابخانه های آموزشگاهی (مقطع متوسطه)استان کهگیلویه و بویر احمد از نظر منابع، تجهیزات، فضا و نیرو؛

2.شناخت موانع و مشکلات احتمالی موجود در کتابخانه ها؛

3.ارائه پیشنهاد برای بالا بردن کیفیت خدمات کتابخانه ها.

پرسش های اساسی پژوهش

1.بیشترین اوقات استفاده از کتابخانه های آموزشگاهی چه زمانی ست؟

2.بودجه کتابخانه های آموزشگاهی مقطع متوسطه استان کهگیلویه و بویر احمد از چه محل یا محل هایی تأمین می شود؟

3.آیا میان کتابخانه های آموزشگاهی مقطع متوسطه استان کهگیلویه و بویر احمد با دیگر کتابخانه های این استان ارتباط اطلاعاتی وجود دارد؟

4.چه فعالیت هایی برای جذب دانش آموزان به کتابخانه ها صورت می گیرد؟

5.جایگاه فناوری آموزشی و فناوری های اطلاعاتی در کتابخانه کجاست؟ص 6.وضعیت کتابخانه ها از نظر نیروی انسانی متخصص چگونه است؟

7.وضعیت کتابخانه ها از نظر تعداد منابع چگونه است؟ص 8.دلایل کارآمد نبودن احتمالی کتابخانه های آموزشگاهی(مقطع متوسطه)استان کهگیلویه و بویر احمد چیست؟

روش و جامعه پژوهش

پژوهش حاضر از نوع پیمایشی با رویکرد توصیفی ست.

جامعه پژوهش، همه کتابخانه های آموزشگاهی(مقطع متوسطه)استان کهگیلویه و بویر احمد است.283 آموزشگاه متوسطه در استان وجود دارد که به کمک اداره آموزش و پرورش هر منطقه، پرسشنامه ای میان آنها توزیع و سپس گردآوری شد.از این تعداد 4 آموزشگاه متوسطه عشایری استان به علت در دسترس نبودن، حذف شدند.

اطلاعات گردآوری شده با استفاده از نرم افزار اکسل پردازش شد.

پیشینه تحقیق در خارج از کشور

بررسی هایی که در ایران و خارج از ایران درباره کتابخانه های آموزشگاهی انجام شده، نشان از اهمیت و نقش این کتابخانه ها در تداوم امر آموزش می دهد.

پایان نامه دکترای طاهره علومی در 1979 به کتابخانه های دبیرستان شهر تهران اختصاص دارد.جامعه آماری این تحقیق 60 دبیرستان شهر تهران بود.در این تحقیق در دو زمینه عوامل درونی و بیرونی، علل پویا نبودن این کتابخانه ها بررسی شده است و در نهایت چنین نتیجه گرفته شد:

-کتابخانه های دبیرستانی فاقد کتابدار با پست سازمانی هستند؛

-بودجه خاص در دبیرستان ها برای کتابخانه زیر استاندارد است؛

-نسبت کتاب به دانش آموز در هر کتابخانه زیر استاندارد استت؛

-رده بندی، مجموعه سازی و سازماندهی در کتابخانه های آموزشگاهی نامناسب است(5).

جادویگا کولودژیسکا 1 در 1996 در تحقیقی با عنوان کتابخانه در نظام آموزش و پرورش به عنوان کیفیتبه بررسی ساختار آموزش و پرورش لهستان پرداخته است. وی معتقد است که برای ایجاد دگرگونی در ساختار آموزش و پرورش باید تشکیلات آن را به نفع گسترش تحصیلات متوسطه دگرگون کرد.زیرا نواجوانانی که از آموزش و پرورش دبستانی و دبیرستانی نامناسبی برخوردار بوده اند وقتی به دانشگاه راه می یابند، عادت یادداشت برداری را از آن دوران با خود به دانشگاه می آورند و آن را تداوم می بخشند.

نتایجی که از این تحقیق به دست آمده است عبارت است از:

1.مدرسه ها توان خود را برای ایجاد انگیزه مطالعه از دست داده اند و وسایل ارتباط جمعی جانشین وسایل سنتی آموزش تلقی می شوند؛

2.مطالعه کتاب و متون عمیق و برتر میان دانش آموزان عاملی مثبت تلقی نمی شود؛

3.دانش آموزان بیشتر به یادگیری از طریق فناوری های جدید تمایل دارند و کمتر به خواندن علاقه نشان می دهند(4).

پیشینه تحقیق در ایران

آسایش در 1356 در پایان نامه کارشناسی ارشد خود به مقایسه کتابخانه های دبیرستانی ایران(تهران)و بریتانیا پرداخت و به این نتیجه رسید که کتابخانه های مدارس هیچ نقشی در نظام آموزشی ندارند.در نتیجه آموزش، یکسویه پیش می رود و نیازی به کتابخانه دیده نمی شود. وی در پایان پیشنهاد کرده است که در روش تدریس تغییراتی به وجود بیاید و دیگر اینکه برای مسئول کتابخانه های مدارس یک پست سازمانی در وزارت آموزش و پرورش ایجاد شود(1).

باب الحوائجی در 1366 پژوهشی با عنوانعلل عدم تداوم و پویایی کتابخانه های دبیرستانی در ایرانانجام داد.او در این تحقیق عوامل درونی و بیرونی را دلیل نبود رشد و تداوم نداشتن کتابخانه های دبیرستانی در ایران می داند.عوامل درونی به نظام آموزشی ایران و عوامل بیرونی به مسائل خاص اجتماعی مربوط می شود.جامعه آماری این تحقیق، تعدادی از مدارس تهران است(2).

سلوکی در 1375 در پایان نامه کارشناسی ارشد خود با عنوانارزیابی امکانات و خدمات اطلاع رسانی در آموزشگاه های مجری نظام جدید آموزش متوسطه شهر تهران و ارائه پیشنهاد برای بهینه سازی آنبه بررسی (1). aksjeizroloK agiwdaJ

وضعیت خدمات اطلاع رسانی د رآموزشگاه های نظام جدید متوسطه شهر تهران پرداخته است.جامعه آماری این تحقیق 110 آموزشگاه متوسطه مجری نظام جدید متوسطه شهر تهران بود.فرضیه پژوهش مبنی بر این است که در این آموزشگاه ها برای خدمات اطلاع رسانی جایگاهی ویژه وجود دارد.یافته های تحقیق مشخص کرد که بر خلاف فرضیه، در این آموزشگاه ها جایگاهی برای اطلاع رسانی در نظر گرفته نشده است.مسئولان امر آموزش کشور باید به تقویت کتابخانه های آموزشگاهی هم از نظر نیروی انسانی متخصص و هم از نظر تجهیزات بپردازند(3).

یافته های پژوهش و تجزیه و تحلیل آنها

طبق آمار سال تحصیلی 81-80 اداره کل آموزش و پرورش استان کهگیلویه و بویر احمد ، 283 آموزشگاه متوسطه در این استان وجود دارد.به همین تعداد پرسشنامه ای با 17 سؤال تهیه شد و از طریق اداره کل آموزش و پرورش هر شهر میان آموزشگاه ها توزیع و سپس گردآوری شد.در مجموع 157 پرسشنامه جمع شد که بعد از پی گیری های مکرر مشخص شد که 106 آموزشگاه به صورت مشترک در شیفت های صبح و عصر از یک کتابخانه استفاده می کنند و 19 آموزشگاه به طور کلی از وجود کتابخانه بی بهره هستند.

برای پردازش توصیفی داده ها از برنامه اکسل استفاده شد.

بر اساس جدول 1 از مجموع 124 کتابخانه، بیشترین اوقات استفاده از کتابخانه زنگ تفریح است(45 درصد) جدول 1.توزیع فراوانی اوقات استفاده از کتابخانه

جدول 2.توزع فراوانی محل تامین بودجه سالانه کتابخانه

(به تصویر صفحه مراجعه شود)

و 31 درصد نیز به زنگ تفریح و پرورشی با هم اشاره کرده اند. 10 درصد به زنگ پرورشی، 6 درصد به زنگ ورزش، 6 درصد به ساعات بعد از تعطیلی مدرسه و 1 درصد به زنگ انشاء اشاره داشته اند.

طبق جدول 2 از 64 کتابخانه پاسخ دهند، 81 درصد، بودجه سالانه خود را از سرانه دانش آموزی تأمین می کنند. 13 درصد از طریق کمک های مردم و اداره آموزش و پرورش، 5 درصد از طریق حق عضویت و 2 درصد از طریق شهریه کلاس های تقویتی تأمین بودجه می نمایند.

طبق جدول 3 درباره ارتباط میان کتابخانه ها، از مجموع 68 کتابخانه، 62 درصد ارتباط با کتابخانه های عمومی را ذکر کرده اند، 15 درصد با کتابخانه های دیگر مدارس، 10 درصد با کتابخانه های کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، 9 درصد با کتابخانه های مساجد و 4 درصد به ارتباط با کتابخانه های دانشگاهی اشاره کرده اند.

نمودار 1 فعالیت های جانبی کتابخانه ها را نشان می دهد.

طبق این نمودار از مجموع 98 کتابخانه، 66 درصد به تهیه روزنامه دیواری، 14 به نمایشگاه کتاب و تهیه روزنامه دیواری، 13 درصد به کتابخوانی، 3 درصد به شعر خوانی، 2 درصد به نمایش فیلم و روزنامه دیواری و 1 درصد به همه موارد اشاره کرده اند.

-جدول 4 وضعیت مواد دیداری-شنیداری(فناوری های اطلاعاتی)را نشان می دهد.طبق این جدول از مجموع 138 کتابخانه، 59 درصد به نبود این وسایل اشاره کرده اند و 31 درصد به وجود رادیو، تلویزیون، ویدئو؛و 10 درصد به وجود رایانه اشاره کرده اند.

بر اساس جدول 5 بیشترین فراوانی مسئول کتابخانه های مورد بررسی متعلق به مربیان پرورشی ست(55 درصد).

نمودار1.درصد توزیع فراوانی فعالیت های جنبی کتابخانه

جدول 3.توزیع فراوانی ارتباط میان کتابخانه ها

(به تصویر صفحه مراجعه شود)

جدول 4.توزیع فراوانی وجود مواد دیداری-شنیداری

جدول 5.توزیع فراوانی مسئول کتابخانه

21 درصد از کتابخانه ها توسط کتابدار مجرّب، 11 درصد توسط مدیر مدرسه، 9 درصد توسط مدیر و مربی پرورشی، 3 درصد توسط کتابدار متخصص و 1 درصد توسط معاون مدرسه اداره می شود.

بر اساس جدول 6 از مجموع 110 کتابخانه پاسخ دهنده، 68 درصد از کتابخانه ها میان 0 تا 1000 جلد کتاب دارند و 17 درصد میان 1000 تا 2000، و 10 درصد میان 2000 تا 3000، و 5 درصد میان 3000 تا 4000 جلد کتاب دارند.

جدول 7 به مشکلات کتابخانه ها اشاره دارد که باعث ناکارآمدی این کتابخانه ها می شود.بر اساس این جدول از مجموع 116 کتابخانه، 43 درصد نبود فضا، بودجه و کتابدار را از اهمّ مشکلات خود دانسته اند.22 درصد نبود فضا، بودجه وحمایت نشدن توسط اداره آموزش و پرورش، 17 درصد فقط به حمایت نشدن توسط اداره آموزش و پرورش، 13 درصد به همه موارد و 5 درصد به استقبال نکردن دانش آموزان اشاره کرده اند(نمودار 2).

جدول 6.توزیع فراوانی و درصد تعداد کتاب های کتابخانه

(به تصویر صفحه مراجعه شود)

جدول 7.توزیع فراوانی و درصد مشکلات کتاب ها

نمودار 2.توزیع فراوانی مشلات کتابخانه ها

نتیجه گیری

پویایی نظام آموزشی کشور در گرو میزان بهره گیری از کتابخانه های آموزشگاهی در نقش یک ابزار آموزشی ست.با وجود پذیرش ضرورت توسعه و تقویت کتابخانه های آموزشگاهی از سوی مسئولان آموزش و پرورش کشور، عملا شاهد ضعف کمیّ و کیفی این کتابخانه ها هستیم.

با توجه به پرسش های اساسی تحقیق، نتایج به دست آمده به این ترتیب است:

1.درباره بیشترین اوقات استفاده از کتابخانه، بالاترین درصد به زنگ تفریح با 45 درصد و کمترین درصد به زنگ انشاء اختصاص دارد با 1 درصد؛در صورتی که باید در زنگ انشاء دانش آموزان به خواندن کتاب و خلاصه کردن آن بپردازند و این زنگ می تواند مشوق دانش آموزان برای استفاده بیشتر از کتابخانه باشد.همچنین در زنگ مطالعات پژوهشی باید دانش آموزان را با شیوه تحقیق و چگونگی استفاده از کتابخانه آشنا کرد.به طور کلی اگر میان ساعات کار کتابخانه های مدارس و وقت آزاد

دانش آموزان در مدرسه هماهنگی وجود داشته باشد، گرایش به مطالعه در آنها بیشتر خواهد شد.

2.در زمینه وضعیت بودجه در این کتابخانه ها، یافته ها نشان می دهد که همه آنها از بودجه سالانه محروم هستند و 81 درصد از بودجه آنها از طریق سرانه دانش آموزی تأمین می شود.لازم است اداره آموزش و پرورش بودجه ای خاص برای کتابخانه ها در نظر بگیرد، ضمن اینکه به جلب کمک های مردمی و سازمانی نیز بپردازد.

3.یافته های تحقیق نشان می دهد که 62 درصد از کتابخانه های آموزشگاهی استان کهگیلویه و بویر احمد با کتابخانه های عمومی استان ارتباط اطلاعاتی دارند. ضروری ست اداره آموزش و پرورش هماهنگی های لازم را در این زمینه با اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی داشته باشد.همچون کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و کتابخانه هیا دانشگاهی برای استفاده از تجربیات و دانش فنی آنها برقرار شود.

4.در زمینه فعالیت های جانبی که باید به منظور جذب دانش آموزان به کتابخانه انجام شود، 66 درصد از کتابخانه ها به تهیه روزنامه دیواری اشاره کرده اند.فعالیت هایی همچون نمایش فیلم، برگزاری نمایشگاه کتاب و بازدید از آن، معرفی و تشویق دانش آموزان نویسنده، بازدید علمی و مانند آنها می تواند مشوّق دانش آموزان برای مراجعه به کتابخانه باشد.

5.59 درصد از کتابخانه های مورد بررسی، فاقد هر گونه مواد دیداری-شنیداری و فناوری های اطلاعاتی هستند و 31 درصد به رادیو و تلویزیون و ویدئو و 10 درصد به رایانه اشاره کرده اند، این در حالی ست که امروزه هر کتابخانه ای به تجهیزات فنز نیاز دارد چرا که روزآمد بودن روز به روز ضروری تر می شود و هماهنگی میان آموزش ونیاز جامعه ایجاب می کند که نظام آموزشی ما بودجه خاصی برای فناوری های نوین اطلاعاتی در نظر بگیرد.

6.از نظر نیروی متخصص، یافته ها نشان می دهد که فقط 3 درصد از این کتابخانه ها نیروی متخصص دارند. در حالی که 15 درصد از کتابخانه های مدارس بیش از 2000 جلد کتاب دارند و لازم است اداره آموزش و پرورش با توجه به بخشنامه ای که در این مورد وجود دارد، برای کارآیی این کتابخانه ها نیروی متخصص استخدام کند و برای کتابداران غیر متخصص نیز دوره های آموزش ضمن خدمت برگزار کند.

7.وضعیت موجود کتابخانه ها از نظر تعداد منابع بسیار نامطلوب است به طوری که فقط 5 درصد از این کتابخانه ها میان 3000 تا 4000 جلد کتاب دارند و موجودی بقیه کتابخانه ها پایین تر از این مقدار است.

8.به طور کلی دلایل ناکارآمدی کتابخانه های آموزشگاهی(مقطع متوسطه)استان کهگیلویه و بویر احمد در مشخص نبودن جایگاه کتابخانه های آموزشگاهی در نظام آموزش و پرورش است.برنامه ای برای ایجاد یا گسترش آنها وجود ندارد.آموزشگاه هایی که کتابخانه دارند با مشکلاتی همچون فضا، بودجه، نبود نیروی متخصص، نامناسب بودن وقت استفاده، نبود نشریات ادواری، استفاده نکردن از یک نظام طبقه بندی استاندارد به علت نبود کتابدار متخصص، نبود مواد دیداری-شنیداری و فناوری های اطلاعاتی، کمبود کتاب و روزآمد نبودن مجموعه، و نداشتن خط مشی مشخص برای ابراز وجود در پیکره نظام مدرسه، مواجه هستند.شاید بتوان گفت که بیشتر مشکلات کتابخانه های آموزشگاهی ناشی از ساختار متمرکط آموزش و پرورش است که در آن شیوه آموزشی همچنان حافظه، محور به پیش می رود.

پیشنهادها

1.تشکیل کمیته کتابخانه های آموزشگاهی زیر نظر وزارت آموزش و پرورش با همکاری انجمن کتابداری و اطلاع رسانی ایران و کتابخانه ملی ایران و مشخص کردن استانداردهای این کتابخانه ها در همه دوره های تحصیلی متناسب با اوضاع کشور؛

2.تخصیص اعتباری مشخص در هر سال برای تجهیز کتابخانه های مدارس؛

3.تعیین خط مشی مشخص و ایجاد شرایط متناسب با اهداف مصوب و شفاف آموزش و پرورش؛

4.خصوصی سازی مراکز آموزشی با توجه به اینکه دولت دیگر جوابگوی هزینه ها نیست؛

5.تبیین جایگاه کتابخانه های آموزشگاهی در طرح کلیات نظام جدیدبا توجه به اینکه در این طرح بر تحقیق از سوی دانش آموزان تأکید شود؛

6.معاونت برنامه ریزی درسی، ساعتی را به نامساعت

مطالعهبه دروس دانش آموزان اضافه کرده است، اما شرح فعالیت های این ساعت به روشنی بیان نشده است. ضرورت توجه معلمان و کتابداران به مطالعه هدفمند و هدایت شده در این ساعت؛

7.خارج کردن کتابخانه های آموزشگاهی از پوشش امور پرورشی و افزودن شاخه پژوهش به تشکیلات آموزش و پرورش؛

8.شورای ترویج کتابخوانی و ایجاد کتابخانه در واحدهای آموزشی در 1374 به تصویب رسید.تبیین وظایف و عملکرد این شورا و چگونگی عملکرد آن برای بهبود وضعیت کتابخانه های آموزشگاهی ضروری ست؛

9.طرح غنی سازی مدارس بر شیوه نوین تدریس تأکید دارد که نمی تواند بدون کتابخانه اجرا شود.بنابراین جایگاه کتابخانه برای تحقق این طرح باید مدّنظر قرار گیرد؛

10.طرح جذب کتابدار برای مدارسی که بیش از 2 هزار جلد کتاب دارند به تصویب رسیده است، باید بر اجرای دقیق آن نظارت شود؛

11.استفاده از شیوه هایی مانند ارزشیابی معلمان از نظر کیفیت کار و ارزشیابی دانش آموزان با توجه به کتاب های درسی و غیر درس؛

12.با توجه به اینکه بار تبلیغات بر عهده رسانه های گروهی ست، بهتر است از این رسانه ها برای ترویج فرهنگ مطالعه استفاده شود، به ویژه اینکه شبکه استانی می تواند ضمن معرفی افراد موفق و علاقه مند به مطالعه و کتابخانه های شهرهای استان گام مهمی در این راه بردارد؛

13.نظر خواهی از والدین دانش آموزان در کار انتخاب و تهیه کتاب برای جلب حمایت های آنها؛

14.کتابخانه ها می توانند با نمایش فیلم های مرتبط با دروس، آموختن همراه با هیجان را به دانش آموزان ارائه دهند؛

15.در هفته کتاب یک روز با عنوانروز ملی اهدای کتاب به مدارسنامگذاری شود و در آن روز از طریق ارسال نامه، ناشران، مؤسسات و اولیاء به اهداء کتاب ترغیب شوند و با ایجاد پایگاه جمع آوری کتب برای مدارس به جلب کمک های مردمی اقدام شود؛

16.اجباری کردن درس مطالعه و پژوهش با توجه به اینکه در حال حاضر این درس در مدارس متوسطه به صورت اختیاری ارائه می گردد:

17.انتشار نشریه ای دانش آموزی برای چاپ نوشته های دانش آموزان به منظور ترغیب آنها به مطالعه و پژوهش؛

18.گرایشی شدن رشته کتابداری در ساختار آموزش عالی، که یکی از این گرایش ها، کتابخانه های آموزشگاهی باشد و یا گنجاندن و تأسیس این رشته در مراکز تربیت معلم.

پیشنهاد برای تحقیقات آینده

1.پیشنهاد می شود عملکرد شورای ترویج کتابخوانی و ایجاد کتابخانه در واحدهای آموزشی بررسی شود؛

2.پژوهشی درباره علت افزایش کلاس هیا تقویتی و ارتباط آن با ناکارآیی کتابخانه های آموزشگاهی انجام شود؛

3.جایگاه کتابخانه ها در طرح غنی سازی مدارس بررسی شود؛

4.با توجه به طرح جذب کتابدار برای مدارسی که بیش از 2 هزار جلد کتاب دارند، لازم است تحقیقی برای موفقیت اجرای این طرح صورت گیرد.

5.با توجه به اینکه توصیه نهایی کارشناسان، خصوصی سازی مراکز آموزشی ست، پیشنهاد می شود وضعیت کتابخانه های مدارس دولتی و غیر انتفاعی با هم مقایسه شود.

منابع

1.آسایش، شهین.مقایسه کتابخانه های دبیرستانی(تهران)و بریتانی.پایان نامه کارشناسی ارشد کتابداری، دانشکده علوم تربیتی، دانشگاه تهران، 1356.

2.باب الحوائجی، فهیمه.علل عدم تداوم و پویایی کتابخانه های دبیرستانی در ایرانپایان نامه کارشناسی ارشد کتابداری، دانشکده علوم تربیتی، دانشگاه تهران، 1366.

3.سلوکی، علی.ارزیابی امکانات و خدمات اطلاع رسانی آموزشگاه های مجری نظام جدید آموزش متوسطه تهران و ارائه پیشنهادهایی برای بهینه سازی آنپایان نامه کارشناسی ارشد کتابداری و اطلاع رسانی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، 1375.

4.کولودژیسکا، جادویگا.کتابخانه در نظام آموزش و پرورش به عنوان کیفیت.ترجمه ثریا قزل ایاغ.گزیده مقالات ایفالا 96، (چین31-25 اوت 1996)، زیر نظر دکتر عباس حری، به همت و ویراستاری تاج الملوک ارجمند، تهران:کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، 1376 ص 286-278.

loohcS hgiH cilbuP fo noitagitsevnA.erehaT,imulO.5 rieht roF sn,noitadnemmoceR dna nari.nareT ni seirarbiL 1970.hgrubsttiP fo ytisrevinu sisehT.S.hP.tnempoleveD تاریخ دریافت:27/3/82

کليه حقوق برای پرتال علوم انسانی محفوظ است