جستجو در   
امکانات

تکرار جرم به عنوان حرفه مجرمانه
پدیدآورنده : غلامی، حسین
بازدید : 729
تاریخ درج : 1385/11/26
منبع :

 
دانشنامه پرتال علوم انسانی و اسلامی :: فقه و اصول :: سیاست جنایی :: تکرار جرم به عنوان حرفه مجرمانه

تکرار جرم به عنوان حرفه مجرمانه


چکیده: مطابق یافته های بسیاری از پژوهش های جرم شناسی، تعداد اندکی از بزهکاران، مسئول ارتکاب بخش عظیمی از جرایم هستند.آنان کسانی اند که دارای مشی مجرمانه می باشند.مبارزه با بزهکاری و پیشگیری از جرم، بدون مبارزه با این دسته از مجرمین و جرایم ارتکابی آنان امکان پذیر نیست.با این وجود، حقیقت آن است که در رابطه با این موضوع اطلاعات کمی وجود دارد.

در این مقاله به بررسی ابعاد و جنبه های مختلف واقعیت پدیده تکرار جرم حرفه ای یا بزهکاری حرفه ای پرداخته شده و ضرورت اتخاذ سیاست جنایی مؤثر و کارا برای مبارزه با آن مورد تأکید قرار گرفته است.

واژگان کلیدی:

تکرار جرم، حرفه مجرمانه، مجرمین حرفه ای، سیاست جنایی.

(*)استادیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی.

مقدمه

صرف نظر از طبقه بندی بزهکاران به بزهکاران مرتکب جرامی خشونت آمیز 1 و بزهکاران با درجه خطرناکی پایین 2 ، یک طبقه بندی دیگر از آنها، تقسیم آنان به مجرمان اولیه 3 و اتفاقی 4 از یک طرف و مجرمان مکرر و حرفه ای از سوی دیگر است.مجرمان اولیه کسانی هستند که مرتکب یک جرم یا بیشتر شده، اما فاقد هر گونه سابقه کیفری می باشند.آنان ممکن است برای اولین بار مرتکب جرایم خشونت بار یا جرایم علیه اموال یا هر جرم دیگر شوند.چنانکه ممکن است مرد یا زن، جوان یا پیر باشند.همچنین ممکن است برخی از آنها دارای سابقه ارتکاب جرم در زمان کودکی و نوجوانی بوده یا نباشند.آن دسته از بزهکاران اولیه که تنها مرتکب یک جرم شده و پس از آن دستگیر شده اند و از طرف دیگر بیم ارتکاب جرایم بعدی آنها وجود ندارد را مجرمین اتفاقی می گوییم.این اصطلاح حاکی از آن است که گاه و بلکه معمولا«موقعیت» 5 و شرایط به گونه ای است که منجر به بروز رفتار مجرمانه شده و فرد را به ارتکاب جرم سوق می دهد.از جمله این شرایط، ممکن است بحث و مجادله یک زن و شوهر راجع به موضوعی جزیی و بی اهمیت باشد که گاه منجر به ضرب و جرح یا حتی مرگ یکی از طرفین می شود، چنانکه ممکن است موقعیت و خیم اقتصادی و مالی نیز منجر به ارتکاب سرقت یا اختلاس و غیره از طرف فردی شود که هرگز سابقه ارتکاب جرم نداشته و بیم ارتکاب آن از سوی وی نیز وجود نداشته است.«اتفاقی بودن»ارتکاب جرم از طرف این دسته از بزهکاران مانع از اتخاذ تدابیر سخت و شدید نسبت به آنان است.این دسته از بزهکاران اصولا باید آماج برنامه های اصلاحی و پیشگیرانه واقع شوند.به همین دلیل است که این دسته از بزهکاران از جمله اولین و بهترین نامزدهای استفاده از آزادی مشروط، تعلیق صدور حکم و یا مجازات، عفو و سایر نهادهای تخفیف دهنده یا تعلیق کننده مجازات ها می باشند.

(1)-Violent criminals.

(2)-Low risk criminals.

(3)-First offenders.

(4)-Situational offenders.

(5)-Situation.

در مقابل بزهکاران اولیه و اتفاقی، باید از بزهکاران مکرر 1 و بزهکاران حرفه ای 2 یاد کرد. مجرمین مکرر و حرفه ای مستمرا مرتکب جرایم جدید می شوند.آنان پس از دستگیری، محاکمه و محکومیت و تحمل حکم، بار دیگر مرتکب جرم می گردند و اغلب بخش بزرگی از مشتریان دستگاه عدالت کیفری را تشکیل می دهند.از میان آن دسته از بزهکاران مکرر، بزهکارانی که دارای مشی مجرمانه بوده و از طریق ارتکاب جرم ارتزاق و زندگی می کنند را بزهکاران حرفه ای می نامیم.آنان به رفتار مجرمانه خود به همان ترتیبی می نگرند که دیگران به شغل قانونی خود؛زیرا آنها در ارتکاب جرم دارای چنان توانایی و مهارتی هستند که هر فرد متخصص در اجرای تخصص خود از آن برخوردار است.دستگیر شدن و محکومیت به انواع مجازات ها برای این دسته بزهکاران جزء مخاطرات معمول شغل آنان است، درست به همان ترتیب که هر شغل دیگری نیز از چنین درصدی از مخاطرات برخوردار می باشد.بدون تردید شناخت و مطالعه بیشتر در خصوص بزهکاران حرفه ای مرهون پژوهش های«ادوین ساترلند» جرم شناس آمریکایی در اثر ممتاز«سارق حرفه ای»است.(1)

«ساترلند»در واقع بنیانگذار رویکرد بررسی بزهکاری حرفه ای است.با وجود آن که بیشتر پژوهش های جرم شناختی بر نرخ کلی جرایم متمرکز می شوند، رویکرد بررسی بزهکاری حرفه ای در جستجوی تجزیه و تحلیل فعالیت مجرمانه کسانی است که مستمرا مرتکب جرم می شوند.در این رویکرد، نرخ کلی جرایم از دو جهت دیگر یعنی درصد بزهکاران مرتکب جرایم حرفه ای و میزان فعالیت مجرمانه آنها مورد بررسی واقع می شود.این تقسیم بندی و تجزیه و تحلیل به ویژه از آن جهت مهم است که هم می تواند تحت تأثیر عوامل مختلف قرار گرفته و هم موجب اتخاذ سیاسیت جنایی کاملا متفاوتی شود.بررسی میزان بالای ارتکاب جرم توسط گروهی خاص از بزهکاران جهت اتخاذ هر گونه سیاست پیشگیرانه از بزهکاری این دسته از افراد ضروری است و بررسی نرخ بزهکارری، شدت و سنگینی جرم و طول مدت ارتکاب آن نیز موضوع محوری کلیه تصمیمات در نظام عدالت کیفری است.

(1)-recidivists.

(2)-Career criminals.

بزهکاران حرفه ای که خود به انواع دیگری از قبیل مجرمین خطرناک، به عادت و مزمن تقسیم می شوند از جهات مختلف در سیاست گذاری جنایی قابل مطالعه می باشند.آن دسته از بزهکاران مذکور که مرتکب تعداد اندکی از جرایم در مدت زمانی محدود شده و سپس از ارتکاب جرم دست کشیده اند از آن جهت قابل مطالعه می باشند که تعیین عوامل مؤثر بر ترک استمرار جرم آنها، می تواند زمینه طراحی و برنامه ریزی ویژه ای را در عرصه سیاست عمومی ایجاد نماید.این سیاست می تواند ناظر به اتخاذ تدابیر بازدارنده کیفری یا راهبردهای اصلاحی یا بازپروری باشد.از سوی دیگر بخش دیگری از بزهکاران مکرر که شدیدا به فعالیت مجرمانه خود ادامه می دهند از آن جهت جالب توجه هستند که ممکن است مشمول برخی تدابیر سلب توان بزهکاری از طریق حبس باشند.در هر حال مطالعه و ارزیابی ابعاد بزهکاری حرفه ای از جهات مختلف ضروری و گریزناپذیر است.این ضرورت بیشتر از آنجا ناشی می شود که بزهکاران حرفه ای نه تنها حجم عظیمی از نرخ کلی بزهکاری را به خود اختصاص می دهند، بلکه توانایی کلیه نهادهای عدالت کیفری را نیز به چالش کشیده، ضرورت اتخاذ سیاست جنایی موثرتری را اجتناب ناپذیر می نمایند.در این مقاله ضمن تبیین برخی ابعاد بزهکاری حرفه ای و اشاره به نتایج بعضی از پژوهش های جرم شناسی، ضرورت اتخاذ چنین سیاستی مورد تأکید قرار می گیرد.

گفتار اول-تعریف جرم حرفه ای

عنوان«حرفه مجرمانه»موضوع اصلی بسیاری از تحقیقات اخیر جرم شناسی است.در حالی که ممکن است در تعریف آن اتفاق نظری وجود نداشته باشد.آلفرد بلومستین 1 که خصوصا در این باره تحقیقات ارزنده ای انجام داده است معتقد است:«تبیین رفتار جنایی افراد تحت عنوان «حرفه مجرمانه»با ورود به این حرفه قبل یا در زمان ارتکاب اولین جرم و خروج از آن در زمان یا بعد از ارتکاب آخرین جرم، بسیار مفید است.در طول یک حرفه مجرمانه، مجرم تمایل (1)-Alfred Blumstein.

مستمری برای ارتکاب جرم دارد، مستمرا مورد بازداشت های متعدد قرار می گیرد و گاهی محکوم و بعضی اوقات نیز زندانی می شود.»(2)

از نظر بلومستین این تعریف از حرفه مجرمانه می تواند شامل تمامی جرایم ارتکابی یک فرد یا فقط شامل تعداد معینی از جرایم انتخابی شود.

بر این اساس مفهوم«حرفه مجرمانه»پدیده ای ذووجهین است که هم با آغاز اشتغال به ارتکاب جرم و هم با استمرار آن قابل شناسایی است.حرفه مجرمانه می تواند به وسیله همه جرایم یا به وسیله انواع مشخصی از جرایم ارتکابی در طول زندگی یک مجرم مورد شناسایی قرار بگیرد.

«جرم حرفه ای» 1 اصولا به رفتار مجرمانه ای اطلاق می شود که به عنوان یک زمینه اشتغال جهت تحصیل درآمد مورد ارتکاب قرار می گیرد و توسعه این«حرفه»با ورود و اجتماعی شدن بزهکار در دنیای جرم که همراه با تکمیل مراحل متعدد از جمله فراگیری مهارت های لازم و آگاهی از بازار فروش فرآورده های این حرفه است، انجام می پذیرد(معاشرت ترجیحی).جرم حرفه ای همچنین در ماهیت خویش یک«فن»است زیرا آنانی که به ارتکاب آن اشتغال دارند، بدین ترتیب در مورد آن می اندیشند.به گونه ای که در این سطح از تخصص، میان جرم حرفه ای و مجرم غیرحرفه ای، تفاوت می گذارند و از این جهت است که تیپ های مختلف«حرفه ای ها»با یکدیگر شباهت پیدا می کنند.(3)

برای شناخت بهتر حرفه مجرمانه می توان از تعریف مجرمان حرفه ای نیز مدد جست. دپارتمان عدالت کیفری امریکا با توجه به کثرت و شدت جرایم ارتکابی مجرمین، جهت تعریف مجرم حرفه ای مقرر می دارد:«...کسی است که دو سابقه بازداشت یا محکومیت برای جرایم شدید(سنگین)داشته باشد، یا آنکه حائز تعداد بسیار زیاد و غیرمتعارفی از توقیف ها یا محکومیت ها برای درجات مختلفی از جرایم سنگین باشد.»(4)

این تعریف از جهاتی مورد انتقاد برخی از نویسندگان قرار گرفت.اولین ایراد این تعریف آن (1)-Career crime.

است که در آن میان بازداشت و محکومیت تمییز قایل نشده و بنابراین نمی توان به طور قطع معین نمود که آیا فرد مجرم حرفه ای است یا خیر؟به علاوه، این تعریف فقط شامل تعداد 1 و شدت سنگینی 2 جرم است و اشاره ای به«سرعت» 3 ارتکاب آن نکرده است.علاوه بر این، در این تعریف احتساب سرعت جرایم ارتکابی و احتمال«ریزش ناگهانی جرایم» 4 دیگر به حساب نیامده است.(5)به همین دلیل برخی از نویسندگان تلاش کرده اند تا با توجه به عناصر زیر به تعریف حرفه مجرمانه بپردازند:

1-تعداد:امکان اطلاق حرفه مجرمانه تنها با ارتکاب یک جرم، هر چقدر که شدید باشد وجود ندارد.بنابراین اولین شرط ضروری برای تحقق حرفه مجرمانه این است که حداقل شامل دو جرم گردد.

2-حتمیت 5 .باید به طور متعارف مطمئن باشیم که حداقل دو جرم در حال حاضر به وسیله مجرم منظور مورد ارتکاب قرار گرفته است.بنابراین، ضرورت است که مرتکب، مجرم تشخیص داده شود، خواه به وسیله قاضی یا به وسیله دادستان، به خاطر دو جرم یا بیشتر.

3-شدت [سنگینی ] 6 :در تشخیص مجرمینی که مشخصا فعال و خطرناک هستند، این امر بسیار مهم است که مجرمینی را که فعال هستند اما خطرناک نیستند، یعنی آنهایی که غالبا برای جرایم خفیف(خلاف) 7 یا جنحه ها بازداشت شده اند، البته نه هرگز برای جرایم بسیار شدید، جدا نمائیم.

4-دوره عاری از جرم 8 :نهایتا پیش شرط منطقی برای تعریف حرفه مجرمانه این است که مستمر باشد و سریع.به عبارت دیگر، برای یک مجرم حرفه ای، مدت بازداشت های بین یک جرم شدید و جرم شدید دیگر باید دقیقا در مقایسه با سایر مجرمین کمتر باشد.بنابراین برای (1)-Number.

(2)-Seriousness.

(3)-Speed.

(4)-Crime Spurts.

(5)-Certainty.

(6)-Seriousness.

(7)-Petty Offenses.

(8)-Crime free Period.

تعیین مجرم حرفه ای از میان گروهی از مجرمین، تنها وجود شرط استمرار کافی نیست بلکه او باید در ادامه حرفه خویش در طول یک مدت معین سریع تر از سایر مجرمین مرتکب جرم گردد.(6)

بدین ترتیب، با در نظر گرفتن معیارهای فوق مجرم حرفه ای را می توان این گونه تعریف نمود: مجرمی است که دارای حداق دو محکومیت به ارتکاب جرایم شدید است و نسبتا محتمل است که در مدت زمانی کوتاهی به خاطر ارتکاب جرم شدید دیگری مورد توقیف مجدد قرار بگیرد.

گفتار دوم-ابعاد حرفه مجرمانه

تحقیقات جرم شناسی در ارتباط با بررسی جرایم و علل آنها، معمولا به نرخ کلی جرایم و شدت و ضعف آنها بیشتر توجه دارند و بنابراین به بررسی جمعیت های بزهکار می پردازند.در مقابل، رویکرد بررسی حرفه مجرمانه 1 در جستجوی تجزیه و تحلیل حیات(حرفه)مجرمانه فرد یا افرادی است که مرتکب جرایم مکرر و متعدد می شوند.در این رویکرد مجموع یا توده جرایم به دو قسمت جداگانه تقسیم می گردد.اول درصد جمعیتی که مرتکب جرایم می گردند و دوم ماهیت و گستره فعالیت مجرمانه آنانی که فعالانه درگیر ارتکاب جرم هستند.این تقسیم بندی فوق العاده ضروری است زیرا این دو بخش می توانند تحت تأثیر عوامل متعددی قرار بگیرند و بنابراین مشمول سیاستگزاری های متفاوت واقع شوند.بررسی مباشرت در ارتکاب جرم 2 از آن جهت مهم است که می تواند در پیشگیری از ورود افراد به حرفه مجرمانه مورد مطالعه قرار گیرد.و بررسی کثرت 3 ، شدت 4 و مدت 5 ارتکاب جرم بدون تردید از آن جهت اهمیت دارد که موضوع اصلی سیاستگزاری جنایی است(7)و در ارائه هر گونه مبنای نظری باید (1)-Criminal career approach.

(2)-Participation.

(3)-Frequency.

(4)-Seriousness.

(5)-Length.

مورد توجه قرار گیرد.

بدین ترتیب می توان گفت که حرفه مجرمانه دارای چهار بعد اساسی است که به وسیله آنها شناخته می شود:

1-مباشرت در ارتکاب جرم:که بیانگر تفاوت میان کسانی است که مرتکب جرم شده و کسانی که مرتکب جرم نشده اند.

2-کثرت(تعداد):که بیانگر نرخ جرایم ارتکابی فرد یا افرادی است که در ارتکاب جرم فعالیت دارند.

3-شدت جرایم ارتکابی؛و

4-طول مدت حرفه مجرمانه:که همانا مدت زمانی است که یک مجرم در ارتکاب جرایم مکرر و متعدد فعال است.

کثرت(تکرار)، شدت و طول مدت ارتکاب جرایم به مجرم بستگی دارد.از یک سو مجرم مرتکب یک جرم می گردد و از سوی دیگر ممکن است مجرمین حرفه ای با شناسه های مجرمین خطرناک 1 ، به عادت 2 یا مزمن 3 وجود داشته باشند که مرتکب جرایم سنگین یا شدید و تعداد معتنابهی جرم در مدت زمان گسترده ای می گردند.تحقیقات متعددی نشان می دهند که تنها بخشی اندک از مجرمین، مرتکب بیشترین درصد جرایم می گردند.(8)«شانون»در تحقیق او که به سال 1982 انجام شده است نتیجه می گیرد که کمتر از 25 درصد از مردانی که در تحقیق او مورد مطالعه قرار گرفته اند حداقل مرتکب پنج جرم شده و مسئول 77 تا 83 درصد از کل جرایم ارتکابی مردان در منطقه«راسین»و«ویسکاسین»بوده اند.(9)

شناخت هر کدام از دو دسته مذکور در فوق برای تبیین تئوریک پدیده تکرار جرم و سیاستگزاری جنایی ضروری است.گروهی که مرتکب یک جرم یا تعداد اندکی از جرایم شده اند از آن جهت باید مورد مطالعه قرار گیرند که تعیین شود چه علل و جهاتی موجب عدم ادامه و (1)-Dangerous offenders.

(2)-Habitual offenders.

(3)-Chronic offenders.

استمرار حرفه مجرمانه آنان شده است.شناخت این گروه به ویژه در پیشگیری از حرفه ای شدن بزهکاران اولیه و تدوین سیاست مستقل ناظر به مجرمان حرفه ای مؤثر است.(10)

ذیلا راجعه به هر کدام از ابعاد حرفه مجرمانه توضیح مختصری ارائه می گردد.

2-1-مباشرت در ارتکاب جرایم

بررسی ارتکاب جرم فرد و ورود یا خروج از گردونه ارتکاب جرم، محقق را یاری می دهد تا در پیش بینی نرخ کلی جرایم نیز موفق باشد.ارتکاب جرم در این معنا می تواند با تعیین نرخ آن در یک گروه از مجرمان و با در نظر گرفتن معیار(به عنوان مثال)سن مورد ارزیابی قرار گیرد.کما اینکه می تواند با تعیین مقدار جرایم ارتکابی در طول یک دوره مشخص نیز مورد بررسی واقع شود.این موضوع می تواند با توجه به نرخ بازداشت های رسمی و نیز با توجه به نرخ محکومیت های ناشی از احکام دادگاه ها مورد محاسبه قرار گیرد.(11)مقدار جرایم ارتکابی همچنین می تواند با گزارش های شخصی 1 مجرمین مورد ارزیابی واقع شود.گرچه از این چند عامل، نرخ محکومیت، آن چنانکه پیش از این گفته شد قطعی تر و یقینی تر به نظر می رسد.

«بلومستین»در خلاصه تحقیق خود و همکاران به این واقعیت اشاره می کند که به دلیل ارتکاب بیشتر جرایم در شهرها و علی الاصول به دلیل اشتغال بیشتر مردان در ارتکاب جرم، تحقیقات جرم شناسی جهت تبیین حدود ارتکاب جرم بر بزهکاری مردان در شهرها متمرکز گردیده اند.او میزان مباشرت افراد در ارتکاب جرم را چنین نشان می دهد:25 تا 45 درصد مردان در مناطق شهری به دلیل ارتکاب جرایم غیرراهنمایی و رانندگی تا سن 18 سالگی بازداشت می شوند.12 تا 18 درصد به دلیل جرایمی همچون قتل عمد، زنای به عنف، ورود به عنف به منزل دیگری، ضرب و جرح مشدد، سرقت به عنف، سرقت عادی و سرقت اتومبیل بازداشت می گردند و 4 تا 8 درصد برای جرایمی که متضمن صدمه بدنی علیه مجنی علیه است و تقریبا نیمی از کسانی که در طول زندگی خویش بازداشت می شوند قبل از سن 18 سالگی نیز بازداشت (1)-Self-reports.

شده بودند.

در همین راستا نتایج برخی دیگر از تحقیقات نیز قابل توجه است.به عنوان مثال«رابینز» 1 در تحقیق خود دریافت که 75 درصد از بزهکاران پسری که دارای رفتار ضد اجتماعی بوده اند، در زمان بزرگسالی حداقل یک بار دیگر بین سنین 31 تا 43 سالگی بازداشت شده و 49 درصد از این گروه حداقل سه بار بازداشت گردیده اند.این ارتباط حتی بین آن دسته از بزهکارانی که رسما از طرف دادگاه به عنوان بزهکار شناخته شده بودند قطعی تر است.(12)او همین رابطه را بین تکرار جرم حرفه ای و مستمر 133 نفر از 419 بزهکار صغیری که دارای بیماری روانی نیز بوده و دارای سابقه کیفری در سنین 18 تا 20 سالگی بوده اند و اکنون در سنین 43-30 سال می باشند کشف نمود.(13)در تحقیقی دیگر که در 215 مرکز اصلاح و تربیت ایالات مختلف آمریکا و با مصاحبه با 827 زندانی بالای 40 سال انجام گرفت نشان داده شد که 92 درصد از این زندانیان در زمان بلوغ دارای سابقه حبس بوده اند و حرفه مجرمانه خویش را تاکنون ادامه داده اند(14)در تحقیقی دیگر نیز«وایز»و«سدرستروم»خاطرنشان نموده اند که«تکرار خشونت در میان کسانی که قبلا مرتکب جرم شده بودند نه یک امر نادر بلکه یک هنجار ثابت است.»(15)

همچنین بر اساس یافته های بلومستین زودترین زمان برای اشتغال به جرم در حدود 10 سالگی است.آغاز ارتکاب جرم در اواخر دوره 13 تا 19 سالگی به حداکثر رشد خویش می رسد و سپس مستمرا پایین می آید.در اواخر دوره مذکور حداکثر احتمال بازداشت افراد به دلیل ارتکاب جرایم قتل و دیگر جرایم پیش گفته برای سیاهپوستان 6 درصد و برای سفیدپوستان 2 درصد است.بر اساس برخی از تحقیقات نسبت ارتکاب جرم سیاهان در مقابل سفیدپوستان 8 (برای سیاهان)به 1(برای سفیدپوستان)است.آمارهای دیگر برای جرایم قتل و دیگر جرایم پیش گفته این نسبت را 1 به 3 و برای جرایم متضمن صدمه بدنی 1 به 4 می دانند.از لحاظ مشارکت دو جنس در ارتکاب جرم نسبت مردان به زنان 3 تا 5 برابر بیشتر است.این نسبت در مورد جرایم بسیار سنگین افزایش می یابد.(16)

(1)-Robins.

درباره مباشرت افراد در ارتکاب جرم، براساس یافته های«بلومستین»خانواده و رفتار ضد اجتماعی زمان کودکی نقش اصلی را ایفا می نمایند(تئوری معاشرت ترجیحی).تأثیر خانواده بر ارتکاب جرم در زمان آینده ممکن است ناشی از والدین ناشایست، دیسیپلن خشن خانوادگی، روابط ضعیف خانوادگی، عدم نظارت بر فرزندان یا نظارت اندک، سوابق مجرمانه والدین، اختلافات شدید والدین و از هم پاشیدگی خانواده و بزرگی بی اندازه آن، خصوصا در خانواده های فقیر و شاخصه های دیگری از وضعیت اجتماعی-اقتصادی پایین خصوصا برای ارتکاب جرایم سنگین، باشد.

بیشترین نرخ مباشرت در ارتکاب جرم و استمرار آن را در میان بزهکارانی می توان دید که بزهکاری خود را در زمان کودکی آغاز کرده اند.رفتار ضد اجتماعی پنهانی مانند دروغ گویی و سرقت، و رفتار ضد اجتماعی آشکار مانند حمله و تهاجم به دیگران و ایجاد درگیری و دعوا، عدم اتمام تحصیل در مدرسه، استفاده از مواد مخدر و الکل و ارتباط با گروه های بزهکاران از جمله شاخصه هایی هستند که بزهکاری آینده و استمرارآن را پی می ریزند.ظهور این شاخصه ها در زمان کودکی، مناسب ترین علامت برای درگیری در حرفه مجرمانه است(تئوری معاشرت ترجیحی و نیز تئوری آنومی).

یافته های«لی، یونگ-کی»و«ری، چول-ون»زمان آغاز بزهکاری مهم ترین معیار برای ادامه حرفه مجرمانه است.به علاوه بزهکاری که ارتکاب جرم خود را در زمان کودکی و نوجوانی آغاز نموده و نسبت به عکس العمل اجتماعی در قالب برچسب مجرمانه ای که به او زده شده است نیز حساس بوده است، بیشتر از دیگران، حرفه مجرمانه خود را ادامه خواهد داد. تمایل به تخصیص در رفتار مجرمانه، ارتباط عمیقی با طول مدت آن دارد.از طرف دیگر بزهکارانی که به استفاده از مواد مخدر می پردازند بیش از آنانی که از این مواد استفاده نمی کنند به حرفه مجرمانه خویش ادامه می دهند.همچنین افزایش میزان تحمل مجازات و جمع آوری سوابق کیفری افزون تر به وسیله بزهکار طول مدت آزادی او را نیز کاهش می دهد.به عبارت دیگر، هر چقدر بر میزان مجازات های تحمیلی بر مجرم افزوده می گردد تحمل فضای آزاد برای

مجرم مشکل تر گردیده، زودتر مرتکب جرم می شود.در این مورد هیچ تفاوتی میان انواع مجازات های تحمیلی وجود ندارد.اما متغیرهایی مانند سن بازداشت، تعداد بازداشت، مدت کلی حرفه مجرمانه و میزان تحمیل حبس دارای اهمیت می باشند.(17)

اهمیت شناختن دقیق این عوامل، همان گونه که قبلا گفته شد در تبیین تئوریک تکرار جرم و اتخاذ سیاست پیشگیرانه صحیح و دقیق مؤثر است.

2-2-کثرت جرایم ارتکابی دومین بعد حرفه مجرمانه

به معنای ارتکاب بیش از یک جرم به وسیله مجرم یا مجرمین است.این امر با احتساب تعداد جرایم ارتکابی به وسیله یک فرد فعال در ارتکاب جرم در طول یک سال محاسبه می گردد. علی رغم تفاوت هایی که ممکن است در تعیین نرخ جرایم ارتکابی ارتکابی به واسطه استفاده از روش های مطالعه گروه های متفاوت وجود داشته باشند، می توان گفت که متوسط نرخ ارتکاب جرایم خشن به وسیله یک مجرم خشن فعال 1 در طول یک سال 2 تا 4 فقره است و این نرخ برای مجرمین فعال در جرایم علیه اموال 2 5 تا 10 فقره می باشد.

ارتکاب مکرر جرم در قالب حرفه مجرمانه علی الاصول بیشتر به وسیله کسانی که سابقه زندان داشته اند اتفاق می افتد تا کسانی که فاقد چنین تجربه ای بوده اند(تئوری برچسب زنی).در آمریکا، با توجه به گزارش های شخصی زندانیان در کالیفرنیا و میشیگان تخمین زده می شود قبل از زندانی شدن بزهکارانی که در ارتکاب سرقت فعال بوده اند به طور متوسط مرتکب 15 تا 20 فقره از این سرقت در طول یک سال می شوند و آنانی که در ارتکاب سرقت توأم با اذیت و آزار فعال بوده اند، به طور متوسط مرتکب 45 تا 50 فقره از این جرم می شوند.

چنین تفاوتی بین خود مجرمین مکرر نیز وجود دارد.اکثریت آنان مرتکب تعدادی معین و نه زیاد از جرایم می گردند در حالی که درصد کوچکی از آنان مرتکب بیش از 100 جرم در سال می شوند.

(1)- Active violent offender.

(2)-Active Property Offender.

این یافته ها خصوصا از آن جهت دارای اهمیت است که برای کاهش نرخ تکرار جرم باید بر روی مرتکبین جرایم با نرخ افزون تر یا مجرمین حرفه ای سیاستگزاری گردد.(18)تحقیقات ناظر به بزهکاری صغار و بزرگسالان نشان می دهد که در میان بزهکاران تنها گروه کوچکی(معمولا میان 5 تا 10 درصد)وجود دارد که مسئول ارتکاب اکثریت میزان جرایم و نیز شدیدترین آنهاست.به طور کلی هم در میان بزهکاران صغیر و هم در میان بزرگسالان بزهکار این گروه مرتکب خشن ترین انواع جرایم می گردند.(19)اینان معمولا ارتکاب جرم را در زمان نوجوانی آغاز می کنند و از این جهت ارتکاب اعمال مجرمانه، به صورت پیشه و حرفه دائمی آنان مستقر می گردد.برخی از نویسندگان در تحقیقات خویش تأکید نموده اند که«10 درصد جمعیت مرتکبین جرایم خشن که بیشترین نرخ ارتکاب جرم سرقت را داشته اند، مرتکب بیش از 135 فقره از این جرم در سال شده اند.10 درصد با بالاترین نرخ ارتکاب جرم سرقت توأم با اذیت و آزار مرتکب بیش از 500 فقره از این جرم در سال شده اند و ده درصد با بالاترین نرخ خرید و فروش مواد مخدر مرتکب بیش از 4000 فقره از این جرم در سال شده بودند.»

بر نرخ تکرار جرم افراد نه تنها جنس، سن و نژاد که قبلا از آنها یاد شده است موثرند، بلکه عوامل دیگری از قبیل زمان آغاز ارتکاب جرم، استفاده از مواد مخدر، بیکاری(تئوری اقتصادی جرم)و سوابق مجرمانه نیز تأثیر می گذارند.مجرمینی که حرفه مجرمانه خویش را از کودکی و نوجوانی آغاز نموده اند معمولا نرخ ارتکاب جرم آنان بیش از مجرمینی است که حرفه مجرمانه خویش را در سنین بزرگسالی و پیری آغاز کرده اند.نرخ افزون تر تکرار جرم در میان مجرمینی که به استفاده از مواد مخدر مبادرت می نمایند و خصوصا آنانی که هم از مواد مخد و هم از الکل استفاده می کنند و به ویژه برای این دسته از مجرمین دارد.(20)تکرار جرم برای این دسته از مجرمین حداقل دوبار بیشتر از تعداد جرایم ارتکابی کسانی است که از این مواد استفاده نمی کنند.بنابراین استفاده از مواد مخدر و الکل یکی از مهم ترین معیارهای شناخت چنین مجرمینی است که دارای نرخ بسیار بالا و جرایم ارتکابی سنگین و شدید هستند.(21)علاوه بر این بیکاری و طول مدت آن نیز عامل مهمی برای ارتکاب تعداد بیشتر جرایم حرفه ای محسوب می گردد.این دسته از

مجرمین در مدت بیکاری بیشترین جرایم را مرتکب می شوند.فعالیت مجرمانه قابل توجه در گذشته، بهترین نشانه برای افزایش نرخ تکرار جرم به وسیله این مجرمین در آینده است.(22) چنین سطحی از اشتغال به حرفه مجرمانه و دخالت عوامل متعدد و مؤثر در تشدید آن، موجب ایجاد نوعی از فرهنگ خاص ارتکاب جرم می گردد که کلیه مجرمین مزمن و خشن را به یکدیگر پیوند می دهد.(23)برخی تخمین زده اند که بیش از 65 درصد جمیعت زندان ها را چنین گروهی تشکیل می دهند.(24)

2-3-شدت و سنگینی جرایم ارتکابی

مطالعه میزان جرایم ارتکابی ناظر به تمایل افراد به کثرت و مقدار ارتکاب جرم است.در مقابل تحلیل شدت جرایم ارتکابی، راجع به ویژگی ها و خصوصیات انواع جرایم ارتکابی است. تشخیص اینکه کدام یک از مجرمین مرتکب کدام دسته از جرایم شدید می گردند می تواند در سیاستگزاری مؤثر افتد.

همان گونه که گفته شد اکثریتی از مجرمین حرفه ای را استفاده کنندگان از مواد مخدر و الکل تشکیل می دهند.درباره تأثیر این مواد بر شدت و کیفیت رفتار مجرمانه معمولا این گونه بیان می گردد که استفاده کنندگان از این مواد به نحو انتخابی وقایع ناخوشایند را فراموش می کنند.(25) این وقایع ممکن است افسردگی های شدید، احساسات آزاردهنده، اضطراب ها، احساس گناه یا خجلت و همچنین احساس ترس و به طور خلاصه فراموشی کلیه چیزهای بد و به یاد داشتن چیزهای خوب باشد.در همین راستا، آنان با صرف نظر کردن از احساس ترس و بیم در حضور شاهد یا امکان دستگیری و تحمل مجازات و غیره، مرتکب شدیدترین جرایم می گردند.(26) برخی از محققین نشان داده اند که یادآوری امکان حضور شاهد از شدت جرایم ارتکابی می کاهد.(27)

از طرف دیگر با فرض اینکه اکثریت مجرمین حرفه ای مرتکب جرایم علیه اموال خصوصا سرقت و جرایم خشونت آمیز می گردند و ارتکاب این نوع از جرایم معمولا همراه با روبه رویی و مقابله با مالباخته یا مجنی علیه است، می توان به تأثیر الکل و مواد مخدر بر افزایش سرعت

جرایم ارتکابی آنان پی برد.(28)حتی برخی از مجرمین با استفاده از چنین موادی، سعی در فراموش کردن شدت اعمال ارتکابی خود در زمان ارتکاب آن دارند و به این ترتیب به انکار و خامت آن می پردازند.(29)

بررسی شدت ارتکاب جرم مجرمین حرفه ای علی الاصول بر تعیین چگونگی تغییر نوع جرایم ارتکابی این دسته از مجرمین در مسیر حرفه مجرمانه متمرکز می گردد.در این راستا دو موضوع مهم و قابل بررسی عبارتند از:«تخصص» 1 و افزایش تدریجی شدت و سنگینی جرایم ارتکابی. 2

مفهوم تخصص ناظر به تمایل مرتکب جهت تکرار جرایم مشابه در طول مدت ارتکاب جرم است.در حالی که«شدت تدریجی»ناظر به تمایل مجرم جهت ارتکاب جرایم شدیدتر است.در هر دو مورد، تأکید بر تغییر ترکیب انواع جرایم ارتکابی است نه بر تعداد آنها.

معمولا مجرمان فعال در ارتکاب جرم، انواع مختلف جرایم را مورد آزمایش قرار می دهند تا به نوع خاصی از جرم که مطابق میل و مهارت آنان است دست یابند و سپس در آن تخصص حاصل نمایند.از طرف دیگر، آنان با بقای در حرفه مجرمانه و تخصص در ارتکاب جرم، معمولا خشن تر و خطرناک تر می گردند و در طول زمان به سوی ارتکاب جرایم سنگین تر و شدیدتر حرکت می کنند.در مقابل این شدت تدریجی ممکن است رویکرد«عدم تشدید» 3 نیز وجود داشته باشد که راجع به جوانان و نوجوانان مرتکب جرایم شدیدتری است که در طول زمان ادامه ارتکاب جرم به سوی جرایم خفیف تر سوق پیدا می کنند و به صورت مجرمان مزمن مزاحم 4 در می آیند.(30)

تردیدی نیست که تعیین و شناخت انواع جرایم ارتکابی شدید به وسیله مجرمان حرفه ای در مقابله با آنها و تشخیص سیاست های مناسب فوق العاده ضروری است.(31)تلاش برای کنترل این دسته از جرایم که مورد ارتکاب خطرناک ترین انواع مجرمان است می تواند ناکامی گروهی (1)-Specialization.

(2)-Escalation.

(3)-De-escalation.

(4)-Chronic Nuisance-offenders.

ثابت از مجرمان و عدم ارتکاب کثیری از جرایم شدید را در پی داشته باشد.اگر نوع خاصی از تخصص برای ارتکاب جرم وجود دارد و اگر تعدادی از مجرمان همیشه فعال در ارتکاب این جرایم دارای سابقه هستند، بنابراین می توان استنتاج نمود که آنان اولین نامزدهای ارتکاب چنان جرایمی خواهند بود.این واقعیت، ضرورت کنترل این دسته از جرایم و مجرمین را آشکار می نماید.این نکته همچنین در ارتباط با شدت تدریجی جرایم ارتکابی صادق است.اگر در این فرایند مجرمین حرفه ای مرتکب جرایم سنگین تری می گردند، کنترل آن فرایند به معنای مهار خطرناک ترین انواع جرایم خواهد بود.

2-4-طول مدت حرفه مجرمانه

گرچه بسیاری از تحقیقات انجام شده راجع به حرفه مجرمانه ناظر به تعداد جرایم ارتکابی بزهکاران و جهات متعدد آن است، اما بررسی چگونگی اتمام حرفه مجرمانه نیز مورد توجه برخی از محققین قرار گرفته است.«پختگی» 1 یا اصلاح بلوغ 2 مورد توجه بسیاری از پژوهشگران در توجیه علل توقف حرفه مجرمانه است، «گلوکها»در اثر خویش پس از پی گیری بزهکاران موضوع تحقیق خود در طول چندین سال خاطرنشان می کنند که فرایندی از پختگی که منجر به صرف نظر کردن از ارتکاب جرایم شدید به سوی ارتکاب جرایم خفیف و نهایتا ترک ارتکاب جرم می شود را در زمان پختگی سنی بزهکاران می توان مشاهده نمود.(32)در همین مورد بسیاری دیگر از نویسندگان به کاهش سریع نرخ جرم پس از سن 30 سالگی اشاره نموده اند(33)و متذکر شده اند که درباره چگونگی وقوع این فرایند دانسته های اندکی وجود دارد.«ولفگانگ»و همکاران او در تحقیق خود نشان می دهند که 62 درصد از بزهکارانی که یک بار مرتکب جرم شده اند، 55 درصد از آنانی که دوبار مرتکب جرم گردیده اند، 45 درصد از کسانی که سه بار مرتکب جرم شده اند، 32 درصد از کسانی که چهار بار مرتکب جرم شده اند و 22 درصد از بزهکاران مزمن، پس از رسیدن به بلوغ و در طول این سن دیگر حرفه مجرمانه خود را ادامه (1)-Burning out.

(2)-Maturational reform.

نداده اند.(34)برخی دیگر خاطرنشان نموده اند که 59 درصد از نوجوانانی که بزهکاری خود را در سنین 13 و 14 سال آغاز کرده بودند، از 16 سالگی از ادامه ارتکاب جرم خودداری نموده اند.(35) در تحقیق دیگر، با تأکید بر«اصلاح دوران بلوغ»«پولک»و همکاران او دریافتند که از 51 درصد از بزهکاران موضوع تحقیق آنها که در اوایل بلوغ درگیر تکرار جرم بوده اند تنها 13 درصد پس از سن 27 سالگی مرتکب جرایم خشونت بار شده اند.(36)به همین ترتیب بلومستین و همکاران او نتیجه می گیرند:اکثر بزهکارانی که در سن 18 سالگی حرفه مجرمانه خود را آغاز کرده اند، پس از رسیدن به سن 30 سالگی از ادامه آن صرف نظر می نمایند.(37)

تحقیقات نشان می دهد که مدت حرفه مجرمانه برای بزرگسالان حرفه ای که مرتکب جرایم قتل و زنای به عنف و سرقت و غیره می گردند به طور متوسط 5 سال است.با این وجود این مدت برای مجرمینی که در سن 30 سالگی نیز دارای فعالیت مجرمانه اند، 10 سال است.(38) بدین ترتیب بررسی زمان پایان حرفه مجرمانه 1 نیز یکی از موضوعات مورد مطالعه در این باره است.متغیرهای ناظر به نوع جرم و ناظر به مجرمان مهم ترین عوامل مؤثر بر ادامه یا عدم ادامه حرفه مجرمانه می باشند و می توانند میان تکرارکنندگان مصرّ 2 و غیره مداوم جرم تفکیک ایجاد نمایند.

کشف این امر که برخی از متغیرها در ارتباط با مجرم به پایان زودتر حرفه مجرمانه منتهی خواهند شد، می تواند مبنایی برای تمییز گروه های مختلف مجرمان از یکدیگر براساس طول مدت حرفه مجرمانه آنها گردد.در این راستا می توان با در نظر گرفتن چنین متغیرهایی از آنها در برنامه ریزی برنامه های اصلاح و تربیت استفاده نمود.در سطحی دیگر می توان از این متغیرها در تدوین و اجرای«برنامه های مداخله جویانه» 3 استفاده کرد.

به عنوان مثال، اگر اشتغال به کار و حرفه قانونی به عنوان عاملی مؤثر بر اختتام حرفه مجرمانه در نظر گرفته شود، تمهید شرایط مناسب برای اشتغال قانونی مجرمین حرفه ای (1)-Termination of criminal career.

(2)-Persistents.

(3)-Intervention Programs.

به عنوان یک اقدام مداخله جویانه می تواند در کاهش جرایم حرفه ای و جلوگیری از خطرناکی افزون تر مجرمین مذکور مؤثر واقع گردد.

از طرف دیگر، بررسی عوامل و متغیرهای مؤثر بر بقای مجرمین حرفه ای در حرفه های مجرمانه، می تواند منجر به اتخاذ تدابیر مناسب جهت سلب توان بزهکاری 1 آنان از طریق حبس گردد.(39)

تحقیقات متعددی زمینه های مختلف چگونگی ادامه حرفه مجرمانه را مورد بررسی قرار داده اند.برخی از آنها تنها به بررسی پایان بزهکاری صغار یا بزرگسالان پرداخته اند تا پایان بزهکاری صغار یا آغاز بزهکاری بزرگسالان را تعیین کنند و بعضی دیگر از این تحقیقات، بررسی استمرار بزهکاری صغار را تا ورود آنان به بزهکاری بزرگسالی ادامه داده و به تبیین رابطه میان بزهکاری دوره صغر و بزهکاری دوران بزرگسالی پرداخته اند.

در تحقیقات دیگر به بررسی تعداد وقایع مجرمانه در طول مدت حرفه مجرمانه پرداخته شده و به احتمال توقف و اختتام حرفه مجرمانه پس از هر بازداشت یا توقیف توجه شده است. در این تحقیقات حرفه مجرمانه براساس احتساب توقیف های پیشین مورد شناسایی و تعریف قرار می گیرد.

مهم ترین پرسش در این زمینه آن است که چگونه احتمال پایان حرفه مجرمانه با انبوهی بازداشت های بعدی تغییر می کند و میزان توقیف ها و بازداشت های مورد انتظار که بیانگر ادامه و استمرار حرفه مجرمانه می باشند، در این موقعیت خاص برای مجرم حرفه ای چقدر است و با چه معیارهایی می توان به شناسایی تکرارکنندگان مصر جرم که ارتکاب جرایم آنان پایانی ندارد، توفیق حاصل نمود؟

گروهی دیگر از تحقیقات به بررسی طول مدت فعلی حرفه مجرمانه پرداخته اند و به بررسی فاصله زمانی میان ارتکاب جرم اول و جرم دیگر اقدام نموده اند.در تجزیه و تحلیل سیاست های ناظر به اجرای مجازات سالب آزادی و سلب توان بزهکاری، تغییر فاصله زمانی ایجاد شده بین (1)-Incapacitation.

جرم ارتکابی اول و جرایم بعدی برای مجرمان حرفه ای، خصوصا از آن جهت اهمیت دارد که می تواند دلالت بر تأثیر یا عدم تأثیر مجازات های مذکور نماید.(40)به عنوان مثال، «لی بیونگ-کی»و«روی-چون-ون»در تحقیق خویش دریافتند که به همان ترتیب که نرخ بازداشت افزایش می یابد، مدت تحمل حبس نیز بالا رفته، زمان آزادی بزهکار در جامعه کاهش می یابد.وقتی زمان آزادی بزهکار(زمانی که بزهکار به جای حبس در جامعه است) 1 با کنترل نرخ بازداشت تجزیه و تحلیل می شود، مدت زمان بین اولین توقیف و توقیف بعدی کمتر می شود.به عنوان مثال، با ده مرتبه بازداشت، فاصله زمانی بین اولین بازداشت با دهمین بازداشت 3/2 برابر کمتر از فاصله زمانی بین اولین بازداشت با دومین بازداشت است.

برای این کاهش مدت دو توضیح وجود دارد.اولی آنکه با افزایش نرخ بازداشت ها، مرتکب درگیر ارتکاب فعالیت های مجرمانه بیشتر می گردد و امکان بازداشت های بعدی را نیز افزایش می دهد و نتیجتا مدت زمان آزادی خود را به طور فزاینده ای کاهش می دهد.و دوم آنکه وقتی یک فرد یک بار توقیف(بازداشت)شده است، احتمال بازداشت های بعدی او از آن جهت که مورد توجه و پیگرد مستمر پلیس قرار می گیرد افزایش می یابد.(41)

اینک با توجه به آنچه که راجع به حرفه مجرمانه بیان گردید تلاش می گردد تا با نظر به برخی تحقیقات جرم شناسی بررسی مفاهیم مذکور را در عمل ملاحظه نماییم.

«کمپ کیمبرلی»در تحقیق خود که به سال 1986 انجام داد، در رابطه با پایداری و تغییر حرفه مجرمانه به نتایج جالب توجهی دست یافت(42)که خلاصه آن ذیلا مورد بررسی قرار می گیرد.هدف از تحقیق او این بود که تعیین نماید چه جوانانی از متولدین سال 1958 فیلادلفیا بیشتر احتمال دارد به سوی ارتکاب جرم در بزرگسالی رهسپار گردند؟نتایج تحقیق او حاکی از آن است که جوانانی که تجربه ارتباط رسمی با پلیس به خاطر ارتکاب جرم را نداشته اند کمتر احتمال متهم شدن به ارتکاب جرم در دوره جوانی-بزرگسالی 2 را نسبت به جوانانی که چنین ارتباطی با پلیس پیدا کرده بودند دارند.به علاوه، در میان بزهکاران بزرگسال، تعداد بسیاری از (1)-Street time.

(2)-Young-adulthood.

افراد یافت شده اند که پیش از سن 18 سالگی سابقه یک بار یا تعداد بیشتر ارتباط با پلیس را داشته اند، و لذا بیشتر از دیگران در بزرگسالی مرتکب جرم شده اند.

همچنین یافته های این تحقیق حاکی از آن است افرادی که مدت کمتری را در حرفه مجرمانه سپری کرده اند، از احتمال کمتری جهت تجدید ارتکاب جرایم و استمرار فعالیت مجرمانه برخوردارند.نیز بزهکاران متخصص و مرتکبین جرایم شدید و سنگین، بیش از بزهکاران غیر متخصص و مرتکبین جرایم سبک تر مستعد ادامه جرم در دوره بزرگسالی هستند.

«بلاک»و«ورف»نیز در تحقیق خویش که راجع به آغاز و انجام حرفه مجرمانه در رابطه با مجرمین محکوم در 1977 هلند بود به نتایج جالب توجهی رسیدند.هدف آنان از این تحقیق بررسی تکرار جرم محکومین مذکور در 6 سال پس از آزادی بود.آنان دریافتند بزهکاران مردی که 6 بار یا بیشتر سابقه بازداشت دارند، احتمال فوق العاده ای نیز برای ارتکاب مجدد جرم دارند. این احتمال حتی در میان افراد 40 تا 80 سال، برای توفیق مجدد در حدود 4/3 است.همچنین براساس یافته های آنها هر چه فاصله زمانی بیشتر از توقیف اول می گذرد احتمال بازداشت مجدد و به عبارتی تکرار جرم کاهش می یابد.بنابراین اگر یک مجرم برای جرم قبلی«اخیرا» بازداشت شده باشد احتمال بازداشت مجدد او بیشتر است از اینکه در سال گذشته بازداشت شده باشد.به همین دلیل آنان معتقدند که«مدت آزاد جرم»بیشتر از سن می تواند دلالت بر احتمال وقوع یا عدم وقوع تکرار جرم نماید.(43)

از طرف دیگر، در میان بزهکاران سال 1977 مورد مطالعه این محققین مجرمین جنسی و مرتکبین سرقت به عنف کمترین مدت آزاد جرم را داشته و بنابراین سریع تر از دیگران مرتکب جرم حرفه ای گردیده اند.همچنین احتمال اینکه مرتکبین سرقت دوباره مرتکب سرقت شوند و مرتکبین جرایم جنسی دوباره مرتکب زنای به عنف یا تجاوز جنسی دیگر شوند 2/1 است.به این معنی که از میان 2 جرم احتمالی قابل ارتکاب، یکی از آنها احتمالا سرقت(برای مرتکبین سرقت)یا جرایم جنسی و زنای به عنف(برای مرتکبین جرایم جنسی)است.علاوه بر این احتمال اینکه جرم دوم این دو دسته از بزهکاران جرء جرایم سنگین باشد بیش از سایر بزهکاران است.از طرف دیگر، مدت زمان آزاد جرم این دسته از بزهکاران که دارای سابقه ارتکاب جرم

هستند علی الاصول کوتاه تر از مدت زمان آزاد مرتکبین سرقت و جرایم جنسی است که برای بار اول مرتکب جرم شده بودند.به همین ترتیب به دلیل کوتاهی مدت زمان آزاد جرم مجرمین سرقت از منازل و اماکن و مجرمین جنسی، آنان دارای تعداد زیادی از جرایم ارتکابی در آینده خواهند بود که البته ممکن است برخی از این جرایم جزء جرایم جزء جرایم جنسی یا سرقت نباشند.(44)

همچنین یافته های این تحقیق حاکی از آن است که سارقان حرفه ای، کمتر از دیگر انواع مجرمین دارای مدت آزاد جرم هستند و بازداشت بعدی بسیار سریع اتفاق می افتد.این امر در مورد مرتکبین جرایم جنسی و کسانی که فقط یک سابقه بازداشت دارند و همچنین سایر انواع مجرمین صادق نیست.در مورد این گروه مدت آزاد جرم بیشتر به تعداد بازداشت های قبلی (سوابق مجرمانه)بستگی دارد.مطابق یافته های آنان براساس میزان برخورداری کم به زیاد از مدت آزاد جرم می توان مجرمین را به ترتیب چنین تقسیم بندی نمود:

1-سارقان حرفه ای-صرف نظر از تعداد جرایم قبلی آنان:

-متوسط ماه های آزاد جرم 8 ماه

-38 درصد آزادی از جرم در حداقل 12 ماه

2-مجرمین حرفه ای جرایم جنسی و سایر مجرمین مکرری که 6 بار یا بیشتر سابقه بازداشت داشته اند:

-متوسط ماه های آزاد جرم 11 ماه و نه روز

-48 درصد آزادی از جرم در حداقل 12 ماه

3-مجرمین حرفه ای جرایم جنسی و دیگر مجرمین مکرری که حداقل 1 تا 5 سابقه بازداشت داشته اند:

-متوسط ماه های آزاد جرم بیش از 72 ماه

-78 درصد آزادی از جرم در حداقل 12 ماه

4-مجرمین محکوم برای بار اول با داشتن 1 تا 5 سابقه بازداشت:

-متوسط ماه های آزاد جرم بیش از 72 ماه

-60درصد آزادی از جرم در حداقل 12 ماه

5-مجرمین محکومی که هیچ سابقه بازداشت نداشته اند:

-متوسط ماه های آزاد جرم بیش از 72 ماه

-92 درصد آزادی از جرم در حداقل 12 ماه(45)

اکنون با توجه به آنچه که در آغاز راجع به حرفه مجرمانه بیان گردید لازم است اهم خصوصیات مجرم حرفه ای را که توجه به آن جهت تبیین تئوریک تکرار جرم حرفه ای فوق العاده ضروری است مورد اشاره قرار دهیم.برخی از نویسندگان مهم ترین ویژگی های مجرم حرفه ای را به این ترتیب برشمرده اند:(46)

1-مجرم حرفه ای معمولا برای کسب درآمد و سود مرتکب جرم می شود.و اکثرا مرتکب جرایم علیه اموال می گردد.در مقابل اشخاصی که در مشاغل قانونی اشتغال دارند، شغل مجرم حرفه ای به اصطلاح یک شغل غیرقانونی است.

2-فعالیت مجرمانه بخشی از روش زندگی مجرم حرفه ای را تشکیل می دهد.او خود را به عنوان یک مجرم می شناسد و به طور وسیعی با سایر مجرمین همکاری می کند.پیشرفت در این حرفه مستلزم تحصیل فنون بسیار پیچید، ارتکاب تعداد بسیاری جرم و نهایتا وابستگی به جرم به عنوان مهم ترین یا تنها وسیله ادامه حیات است.

3-مرتکبین جرایم حرفه ای یا متمایل به توسعه و تکمیل انواع مختلف جرایم علیه اموال و یا تخصص در نوع خاصی از جرم هستند.

4-مجرمین حرفه ای در انجام رفتارهای سیستماتیک و منظمی درگیر هستند که هم مستلزم سازماندهی فردی و هم اجتماعی است، تعدیات و تجاوزات مجرم حرفه ای تنها محصول یک تعارض فردی با شرایط و اوضاع و احوال پیش بینی نشده نیست، آن گونه که در مورد مجرمین غیرحرفه ای وجود دارد.مجرمین حرفه ای، برای ارتکاب جرم دارای برنامه ای مشخص هستند و کاملا به آنچه که انجام می دهند آگاه می باشند.مجرمین حرفه ای به یاری و کمک دیگر مجرمین همنوع پشتگرم هستند و ممکن است در سازمانی معین فعالیت نمایند.با توجه به ماهیت و وسعت جرایم ارتکابی، ممکن است مجرمین حرفه ای ارتکاب جرم را حرفه دائمی خود قرار دهند و به این ترتیب از فعالیت در امور قانونی روز به روز بیشتر فاصله گیرند.

نتیجه

یافته های تحقیقات ناظر به بزهکاری حرفه ای می تواند نقش مهمی در تصمیمات مراجع تصمیم ساز نظام عدالت کیفری ایفا نماید.این تصمیمات اصولا در پنج نقطه اتخاذ می شوند: توقیف بزهکار، آزادی پیش از محاکمه، تعقیب، صدور حکم به مجازات و تصمیم به اتخاذ تدابیر مساعد نسبت به بزهکار از قبیل اعطای آزادی مشروط یا تعلیق مجازات.در هر مرحله از مراحل فوق، تصمیم سازان عرصه عدالت کیفری با مسایل عمده ای روبرو می باشند.مسایلی از قبیل ضرورت حفظ نظم عمومی و حمایت از آن، اعمال مجازات متناسب به بزهکار، تأمین نظم و امنیت در زندان و به طور کلی تأمین کلیه اهداف نظام عدالت کیفری از آن جمله اند.جهت حصول به این اهداف، مراجع تصمیم ساز باید نسبت به اتخاذ روش هایی جهت اصلاح و بازپروری فردی بزهکاران و یا توجه به زمینه های بروز و ظهور بزه از قبیل، بیکاری، سوءاستفاده از مواد مخدر و یا اعتیاد به آن و به طور کلی شرایطی که منجر به پایداری فرد در ارتکاب جرم و حرفه ای شدن در آن می شود، اقدام نمایند.

در این خصوص نتایج بسیاری از تحقیقات نشان می دهد که سن ارتکاب اولین جرم، استفاده از مواد مخدر، بیکاری و داشتن سابقه جنایی از جمله عوامل مؤثر بر استمرار فعالیت جنایی به شمار آمده، حاوی نکات قابل توجهی در اتخاذ سیاست جنای مؤثر می باشند.بزهکارانی که فعالیت مجرمانه خود را در سنین پایین تری آغاز کرده اند نسبت به بزهکاران دیگر، فعالیت مجرمانه بیشتری دارند.همچنین استفاده از مواد مخدر یکی از عوامل مؤثر بر پایداری بزهکاران در ارتکاب جرم است.این ویژگی به خصوص در کسانی بیشتر است که استفاده از مواد مخدر را از نوجوانی آغاز کرده اند.علاوه بر این، مدت زمانی که فرد دچار بیکاری می شود نیز عامل موثری در ارتکاب جرایم جدید یا تجدید فعالیت جنایی وی تلقی می گردد.نکته دیگر آنکه، نتایج تحقیقات حاکی از آن است که داشتن فعالیت مجرمانه زیاد در گذشته، نشانه مناسبی برای پیش بینی فعالیت مجرمانه بیشتر در آینده برای بزهکاران فعال است.اهمیت این موضوع زمانی بیشتر روشن می شود که دریابیم با استمرار فعالیت مجرمانه در مدت زمانی نسبتا طولانی و پایداری فرد در ارتکاب جرم به صورت حرفه ای، بر شدت و سنگینی جرایم ارتکابی او نیز

افزوده خواهد شد.

یادداشت ها و زیرنویس ها:

1-Sutherland,Edwin H.)1972,1937(The professional thief.Chicago: University of chicago press.

2-Ronald L.Akere,)1994(Criminological theories:introduction and evaluation,Los Anoleles,pp.181-197.

3-A.Blumstein,J.Cohen,and P.Hsieh)1982(The duration of adult criminalcareers,Washington,D.C.US.Department of Justice)Final Report to The National Institute of Justice(,pp.2-5.

4-James A Inciardi,)1973(The history and sociology of professional crime, Doctoral dissertation.New York University,pp.328-329.

5-U.S.Department of Justice)1983(Incapacitating criminals:Recent research findings.Research in Brief,Washington,DC,:National Institute of Justice.

6-Carolyn Rebeca Block,and Werff,Cornelia Van Der)1991(,Initiation and continuation of a criminal career,Netherlands,Kluwer Law and Taxation Publishers,pp.14-15.

7-Block and Werff,)1991(,Ibid.,p.15.

8-Blumstein,Alfred,Cohen,Jaqueline,Roth.Jeffrey A.,and Visher. Christy A.)1986(Criminal Careers and Career criminals,Vol.1, Washington,D.C:Natinal Academy Press,p.1.

9-برخی از مهم ترین این تحقیقات عبارتند از: -M.Wolfgang,Figlio,R.,and T.Sellin)1972(Delinquency in a birth cohort,Chicago:University of Chicago Press.

-M.Wolfgang)1977(,From Boy to man-from delinquency to crime. Presented to the National Symposium of the Serious Juvenile Offender, Minneapolis,Minnesota.

-Wolfgang Thornberry,T.,and R.Figlio)1986(,Ibid. -D.Farrington,)1982(,Stepping stones to adult criminal careers. Presented at the conference on development of antisocial and prosocial behavior in Voss,Norway. -Farrington,)1982(Delinquency from 10 to 25.in Antecedents of aggression and antisocial behavior)S.Mednick,ed.(Boston:Hingham- Kluwer. -D.West,)1982(Delinquency:Its roots,careers and prospects.London: Heinemann.

10-L.Shannon,)1982(Assesing the relationship of adult criminal careers tojuvenile careers:A summary.Washington,D.C.:U.S.Department of justice)NJC-77744(.

11-Blumstein,et al.)1986(,Ibid.,p.2.

12-Blumstein,et al.)1986(,Ibid.,p.3.

13-L.Robins,and p.Oneal)1985(Morality,mobility,and crime: problem children thirty years later,American Sociokogy Review,23: 162-171.

14-Robins,)1966(Deviant children grown up.Baltimore:The williams and Wilkins Company.

15-P.,Langan,and L.Greenfeld)1983(Career Patterns in crime. Washington,D.C:Bureau of Justice Statistics)Special Report NCJ- 88672(.

16-J.G.Weis,and J.Sederstrom)1981(The prevention of Serious Delinquency:What to do?Seattle,WA:Center for Law and Justice, p.20.

17-Blimstein et al.)1986(,Ibid.,p.3.

18-Lee,Byung-Ki,and Ryu,Cheol-Won)1994(Astudy of career criminals,Crime and Criminal Justice in Korea,)Kic Research

Abstract(,Vol.1,pp.21-22.

19-Blumsein,et al.,)1986(,Ibid.,p.4.

20-Marvin E.Wolfgang,Robert M.Figlio,and Sellin,Thorsten,)1972(, Ibid.

-Donald J.West,and Farrington,David,P.)1977(The delinquent way of life,London:Heineman.

-Donna M.Ham Parian,Schuster,Richard,Dinitz,Simon,and Conrad,John P.)1978(The violent few.Lexington,Mass:Lexington.

-Peter A.Strasburg,)1978(Violent delinquents,A report to the Ford Foundation.New York:Vera Institute of Justice.

-Michael J.Hindelang,Hirschi,Travis,and Weis,Joseph G.)1975( Measuring delinquency,Beverly Hills,Calif:Sage Publications.

-Mark A.Peterson,and Beaiker,Harriet B.,with polich,suzanne M. )1981(Who commits crimes.A survey of prison inmates.Cambridge, Mass:Olegeschlager,Gunn and Hain.

-Jan M.Chaiken,and Marcia R.Chaiken,)1982(Varieties of criminal be havior,Santa Monica,Calif:Rand Corporation.

21-Chaiken and Chaiken)1982(Ibid.,pp.56-155.

22-Blumstein,et al.,)1986(Ibid.,p.5.

23-Blumstein,et al.,)1986(Ibid.,p.4.

24-Elliot Liebow,)1967(Tally''''s corner:A study of Negro street corner men. Boston,Mass:Little,Brown.

-Herbert L.Foster,)1947(Ribbin,Jivin,and Playin'''' the dozens:the unrecognized dilemma of inner city schools.Cambridge,Mass:Ballinger. -Bettylou Valentine,)1978(Hustling and other hard work:life styles in the Chetto,New York:Free Press.

25-Chaiken and chaiken,)1982(,Ibid.,p.176.

26-Ben M.Jones,and Marilyne K.Jones)1977(Alcohol and memory

impariment in male and female Social drinkers.in Isabel M.Birnbuam, and Elizabeth S.Parker)eds(Alcohol and human memory,New York: John Wiley and Sons,pp.127-140.

27-Judith M.Siegel,and Elizabeth F.Loftus,)1978(Impact of anexiety and life stress upon eyewitness testimony.Bulletin of the Psychonomic Society,12:749-480. -Elizabeth F.Loftus,)1980(Memory,Reading,Mass.:Addison- Wesley,pp.77-82.

28-Loftus,Elizabeth F.and Burns,T.E.)1982(Mental shock can produce retrograde amnesia,Memory and Coynition,lo:318-323.

29-George A.Talland,)1968(Disorders of memory and learning,Harmods worth,England:Penguin,pp.89-91.

30-Ian M.L.Hunter,)1957(memory,middkese,England:Penguin Books, p.254;Talland,)1968(,Ibid.,p.106.

31-Blumstein,et al,)1986(Ibid.,p.366.

32-The more Crimes committed by an individual,the more likely the individual is to refeat those same types of crime at some future time. )Britt,vhester lamont,)1990(Crime,criminal careers and social control: A methodological analysis of economic choice and social control theoies of crime.Doctoral dissertation,The University of Arisona,p.24.

33-S.Glueck,and,E.Glueck)1943(Criminal career in retrospect,New York:the Commanwealth Fund,p.226.

34-A.Blumstein,J.Cohen,and p.Hsieh)1982(Theduration of adult criminal careers.Washington,D.C.:Department of Justice.)Final Rrport to The National Institute of Justice.( -P.Langan,and D.Farrington)1983(Two-Track or one-Track Justice? some evidence from and English longitudinal survey.The Journal of Criminal Law and Criminology.72)2(519-546.

-H.Cline,)1980(Criminal behavior over the life span.In Constancy and change in human development.)O.Brim and J.Kagan,eds.( Cambridge:Harvard University perss.

35-Wolfgang,and Figlio,)1986(,Ibid.,pp.61-62.

36-F.Dinitz,and J.Conrad)1984(Who is in that Dark Alley?in Handbook of Longitudinal research:Teenage and Adult cohorts.)S. Mednick,M.Harway,K.Finello,)eds(.New York:Praeger,p.417.

-Hamparian,Schuster,Dinitz and Conrad)1978(,Ibid.,p.129.

37-K.Polk,C.Adler,G.Bazemore,G.Blake,G.Blake,S.Cordray,C. Corentry,J.Galvin,and M.Temple.)1981(Becoming Adult:An Analysis of Maturantional development from 16 to 30 of a cohort of young men:The Ginal Report of The Marion County Youth Study. Eugence,OR:University of Oregon,pp.XVI-XVII,311-312.

38-Cohen Blumstein,and Hsieh,)1982(,Ibid.,p.72.

39-William Soelman,)1994(Criminal incapactiation,Plenum Press,New York,p.129.

-R.Shinnar,and S.Shinnar,)1975(The effect of the criminal Justice system on the control of crime:a quantative approach,Law and Society Review,p.597.

-Blumstein,et al.,)1986(,Ibid.,p.85.

40-Blumstein,et al.,)1986(Ibid.,p.86.

41-Lee and Ryu,)1994(Ibid.,p.18.

42-Kimberly L.Kempf,)1986(Constancy and change in the criminal career, Doctoral dissretation,University of Pennsylvania,pp.165-167.

43-Block and Werff,)1991(,Ibid.,p.28.

44-Block and Werff,)1991(,Ibid.,p.49.

45-Block and Werff,)1991(,Ibid.,p.59.

46-Clinnard and Quinney,)1967(Criminal behavior systems:A typology,

New York:Holt,Rinehart and Winston,Inc.

منابع لاتین:

1-Akers,Ronald L.)1994(Criminological theories:introduction and evaluatio,Los Anoleles.

2-Block,Carolyn Rebeca and Werff,Cornelia Van Der)1991(Initiation and continuation of a criminal career,Netherlands,Kluwer Law and Taxation Publishers.

3-Blumstein,A.,Cohen,J.and P.Hsieh)1982(The duration of adult criminal careers,Washington,D.C.US.Department of Justice)Final Report to The National Institute of Justice(.

4-Britt,Chester Lamont,)1990(Crime,criminal careers and social control: A methodological analysis of economic choice and social control theories of crime.Doctoral dissertation,The University of Arisona.

5-Clinnard and Quinney,)1967(Criminal behavior systems:A typology, New York:Holt,Rinehart and Winston,Inc.

6-Dinitz,F.and J.Conrad)1987(Who is in that Dark Alley?in Handbook of Longitudinal Research:Teenage and Adult cohorts.)S. Mednick,M.Harway,K.Finello,)eds(.New York:Praeger.

7-Foster,Herbert L.)1974(Ribbin,Jiviin,and Playin'''' the dozens:the unrecoginzed dilemma of inner city schools.Cambridge,Mass:Ballinger.

8-Glueck,S.and,E.Glueck)1943(Criminal career in retrospect,New York:the Commonwealth Fund.

9-Hunter,Ian M.L,)1957(Memory,middlese,England:Penguin Books, p.254;Talland,)1968(,Ibid.

10-Inciardi,James A.)1973(The history and sociology of professional crme,Doctoral dissertation,New York University.

11-Jones,Ben M.,and Jones Marilyne K.)1977(Alcohol and memory

impairment in male and female sosial drinkers.in Isabel M.Birnbuam, and Elizabeth S.Parker)eds(Alcohol and human memory,New York: John wiley and sons.

12-Kempf,Kimberly L.)1986(Constancy and change in the criminal career,Doctoral dissertation,University of Pennsylvania.

13-Langan,P.and L.Greenfeld)1983(Career Paterns in crime. Washington,D.C:Burean of Justice Statistics)Special Report NCJ- 88672(.

14-Lee,Byung-Ki,and Ryu,Cheol-Won)1994(A study of career criminals,Crime and Criminal Justice in Korea,)Kic Research Abstract(.

15-Liebow,Elliot)1967(Tally''''s corner:A study of Negro street corner men. Boston,Mass:Little,Brown.

16-Loftus,Elizabeth F.)1980(Memory,Reading,Mass.:Addison- Wesley.

17-Loftus,Elizabeth F.and Burns,T.E.)1982(Mental shock can produce retrograde amnesia,Memory and Coynition,lo:318-323.

18-Peterslia,J.)1980(Criminal career research:A review of recent evidence.in Crime and Justice,Vol.2.)N.Morris and M.Tonry,eds.( Chicago:University of Chicago Press.

19-Polk,K.,Adler,C.,Bazemore,G.,Blake.G.,Blake,G.,Cordray,S., Corenrty,C.,Ginal Report of The Marion County Youth Studt. Eugence,OR:University of Oregon.

20-Robins,L.,)1966(Deviant children grown up.Baltimore:The Williams and Wilkins Company.

21-Robins,L.,and P.Oneal)1958(Morality,mobility,and crime:

problem children thirty years later,Americamn Sociology Review.

22-Shannon,L.)1982(Assesing the relationship of adult criminal careers to justice)NJC-77744(.

23-Shinnar,R.,and Shinnar,S)1975(The effect of the criminal justice system on the contral of crime:a quantative approach,Law and Society,12:749-480.

25-Spelman,Willam)1994(Criminal incapacitation,Plenum Press,New York.

26-Talland,George A.)1968(Disorders of memory and larning,Harmods worth,England:Penguin.

27-U.S.Department of Justice)1983(Incapacitating criminals:Recent research findings.Research in Brief,Washington,DC.:National Institute of Justice.

28-Valentine,Bettylou)1978(Hustling and other hard work:life styles in the Ghetto,New York:Free Press.

29-Weis,J.G.and J.Sederstrom)1981(The Prevention of Serious Delinquency:What to do?Seattle,WA:Center for Law and Justice.

کليه حقوق برای پرتال علوم انسانی محفوظ است