جستجو در   
امکانات

برآورد شاخصهای توان هوازی بیشینه نوجوانان: مقایسه پنج پروتکل
پدیدآورنده : ترتیبیان، بختیار-عباسی، اصغر-خورشیدی، مهدی
بازدید : 679
تاریخ درج : 1386/7/24
منبع :

 
دانشنامه پرتال علوم انسانی و اسلامی :: حقوق :: نوجوانان :: برآورد شاخصهای توان هوازی بیشینه نوجوانان: مقایسه پنج پروتکل

برآورد شاخصهای توان هوازی بیشینه نوجوانان: مقایسه پنج پروتکل


چکیده:در تحقیق حاضر، 60 نوجوان پسر(سن:811/017 سال، قد:17/8184 سانتی متر، وزن:39/1085 کیلوگرم، و شاخص توده بدنی 83/380/20)در پژوهش شرکت کردند.به منظور برآورد توان هوازی بیشینه (، kaeP ،، RHM% وبر پایه W kaeP ، نوجوانان آزمونهای مخصوص نوار گردان TXG ، ارگومتر 195 CWP و 212 CWP ، و آزمونهای میدانی 5 دقیقه دویدن (TFR -5)و 1 مایل دویدن را در مراحل مختلف تحقیق اجرا کردند.نتایج پژوهش نشان داد در مقایسه با قدرمطلق میانگین انحرافات مقادیر بیشینه اکسیژن مصرفی به دست آمده از آزمونها، آزمون 1 مایل دویدن تفاوت معناداری با آزمون شاخص TXG نداشت(092/0- P) .از نظر مقایسه میانگین درصد اکسیژن مصرفی بیشینه، اختلاف معناداری با آزمون TXG مشاهده نشد(381/0- p .در مقایسه kaep آزمونها، بین TFR -5 با حداکثر اکسیژن مصرفی همان آزمون تفاوت معناداری وجود نداشت(735/0- p ، ولی درصد حداکثر ضربان قلب بیشینه آزمونهای 195 CWP و 212 CWP تفاوت معناداری با آزمون شاخص TXG نداشتند(449/0- p .اما در مقایسه اکسیژن مصرفی به دست آمده از وات، این دو آزمون اختلاف معناداری با آزمون اوج وات نشان دادند.در مجموع نتایج به دست آمده نشان می دهند آزمون 1 مایل دویدن، توان هوازی بیشینه نوجوانان پسر را مشابه آزمون نوار گردان TXG برآورد می کند.

واژگان کلیدی:توان هوازی بیشینه، نوجوانان، حداکثر اکسیژن مصرفی، آمادگی قلبی وتنفسی.

(*) ri.ca.aimru.liam@naibitrat.b:liam E

مقدمه

توان هوازی بیشینه یکی از رایج ترین انداره گیریها در فیزیولوژی ورزشی است که ظرفیت فرد را برای مصرف، انتقال، و دریافت اکسیژن بیان می کند.مقادیر واقعی و عینی حداکثر اکسیژن مصرفی از اهمیت فیزیولوژیکی و بالینی برخوردا است، بویژه در موارد مقایسه گروه یا افراد با یکدیگر یا ارزیابی برنامه های مختلف تمرینی 3 .اولین اندازه گیریهای توان هوازی بیشینه در ورزش، به حدود 90 سال قبل بر می گردد که هربرت ولیندهارد 1 (1). J,drahdniL dna.R,trebreH

(1915)انجام دادند 10 .از آن زمان به بعد آزمونهای متعدد زیر بیشینه و بیشینه برای برآورد آمادگی قلبی و تنفسی 1 توسعه یافتند تا روشهای ساده و معتبری را از برآورد توان هوازی بیشینه نشان دهند و به نوعی جایگزین مناسبی برای روش مستقیم اندازه گیری توان هوازی بیشینه باشد که مستلزم ابزار گرانقیمت، آزمونگرهای ماهر، پزشک ناظر، و صرف زمان زیاد برای تعداد محدودی آزمودنی است 28 .

آمادگی هوازی شاخص عملکرد ریوی، قلبی و عروقی، اجزای هماتولوژی تحویل اکسیژن، و ساز و کارهای اکسیداسیون عضلات فعال 9 است و ارتباط معکوسی با بیماریهای قلبی و عروقی دارد. آزمونهای ظرفیت هوازی، به طور رایج در مطالعات مقطعی و طولانی مدت به بررسی رابطه بیماریهای کرونری قلب و آمادگی قلبی و عروقی در بزرگسالان پرداخته اند، ولی بررسی این آزمونها در نوجوانان متفاوت 13 و بحث انگیز است 19 ، زیرا معیار واقعی در تعیین حداکثر اکسیژن مصرفی بر اساس نظریه تبلور و همکاران حصول به فلات در انتهای فعالیت فزاینده تا سرحد خستگی است 17 . در بچه ها و نوجوانان ممکن است این سطح از حداکثر اکسیژن مصرفی در بالاترین فشار کار 2 مشاهده نشود 21 ، چنانکه پاترسن 3 (1981) گزارش کرد کمتر از 50 درصد پسران نوجوان هنگام اجرای آزمون حداکثر اکسیژن مصرفی به فلات می رسند 18 .چنین نتیجه ای در خصوص دختران نیز گزارش شده است 20 .

ضعف برخی آزمونهای برآوردی در تعیین فلات و نیز عدم دستیابی نوجوانان به نقطه پایانی در حداکثر اکسیژن مصرفی، احتمالا خطای اندازه گیری در توان هوازی بیشینه را افزایش می دهد 27، 19 .از سوی دیگر، پاره ای آزمونهای توان هوازی بیشینه، به دلیل انجام در مسافتهای طولانی یا زمان اجرای دراز مدت یا شدتهای اولیه بالا، امکان اجرا و اتمام آزمونهای توان هوازی بیشینه را در بعضی نوجوانان فراهم نمی سازند و با محدودیت کاربردی مواجه اند 23 .

از سوی دیگر، آزمونهای برآورد حداکثر اکسیژن مصرفی بزرگسالان از معیارهای مشخص برخوردارند.اما در مورد کودکان و نوجوانان محدودیتهایی وجود دارد که کاربرد آزمونها را مشکل می سازد.به همین سبب کلین و همکاران 12 عنوان کرده اند به طور کلی، در اجرای آزمونهای توان هوازی بیشینه 4 ویژگی اهمیت دارد:1.دقت و روایی برآورد، 2.سادگی و سهولت اجرای پروتکل، 3.حداقل صدمات و خطرات نسبی و احتمالی آزمودنیها و، 4.کاربرد عمومی و جامع در گروه مورد مطالعه.در پژوهش حاضر نیز از روشهای غیر تهاجمی 4 زیر استفاده شده است که از خصیصه های مذکور در ارزیابی آمادگی قلبی و عروقی دانش آموزان نوجوان برخوردارند 15 .

آزمون نوار گردان TXG 5 .آزمونی با شدت کار فزاینده است.مستر 6 (1929)از نخستین کسانی بود که روشی برای اجرای آن معرفی کرد.این آزمون را جورج 7 و همکارانش(1996)توسعه دادند.آزمون نوار گردان TXG در نوجوانان از اعتبار (84/0- r تا94/0- r) و کاربرد مطلوبی برخوردار (1). (FRC)ssentiF yrotaripseroidraC

(2). ffo-gnileveL

(3). H.D,nosretaP

(4). evisavninoN

(5). llimdaerT tseT esicrexE dedarG lamixaM

(6). retsaM

(7). D.J,egroeG

است 16، 5 ، به گونه ای که معیار مقایسه با سایر آزمونهاست 9 .

آزمون میدانی و زیر بیشینه 1 مایل دویدن. آزمون رایجی است که توان هوازی بیشینه نوجوانان سالم را به طور دقیق(87/0- r و برآورد خطای استاندار 3 میلی لیتر/کیلوگرم/دقیقه)برآورد می کند.این آزمون را جورج و همکاران(1993) طرح کردند 9 .

آزمون میدانی 5 دقیقه دویدن.این آزمون حداکثر سرعت هوازی و ظرفیت عملکردی آزمودنی را حین دویدن در سطح هموار نشان می دهد.در این آزمون حداکثر سرعت هوازی 1 به صورت عامل منفرد و شاخص کمی از عملکرد هوازی(ضریب همبستگی بین حداکثر سرعت هوازی و 5 دقیقه دویدن 94/- r) بررسی می شود 26 .

آزمون دوچرخه کارسنج CWP 2 .استفاده از دوچرخه کارسنج پس از مطالعات آستراند 3 و همکاران(1954)رایج شد.اما یکی از رایج ترین روشها در تعیین توان هوازی بیشینه کودکان و نوجوانان آزمونهای کارسنج CWP است.در این پژوهش از آزمونهای فزاینده 195 CWP و 212 SGCWP (80/0- r تا 85/0- r) استفاده شد که برای نوجوانان پسر طراحی شده بود.در این نوع بخصوص از آزمونها، ضربان قلب و هزینه انرژی پایه در برآورد توان هوازی بیشینه اندازه گیری شده است 9 .

علی رغم مطالعات متعدد در بررسی توان هوازی بیشینه بزرگسالان، متأسفانه پژوهش در زمینه بررسی آمادگی قلبی-عروقی نوجوانان محدود است و در تحقیقات مختلف، نتایج متناقضی از ارزیابی آزمونها گزارش شده است 13، 17، 19، 23، 27 .همچنین در مطالعات توان هوازی بیشینه نوجوانان، معمولا یا از آزمونهای کوتاه مدت(کمتر از 4 دقیقه)استفاده می شود که مقادیر کوچک تری از حداکثر اکسیژن مصرفی را برآورد می سازند، یا از آزمونهای طولانی مدت(بیش از 10 دقیقه)که آنها نیز مقادیر غیرواقعی حداکثر اکسیژن مصرفی را تعیین می کنند 5 .این در حالی است که از ویژگیهای تحقیق حاضر بررسی، مقایسه، و طرح آزمونهای توان هوازی بیشینه ای است که فاقد چنین محدودیتی اند.

تاکنون تحقیقی گزارش نشده است که به بررسی آزمونهای برآورد توان هوازی بیشینه از نظر شاخصهای برآوردی آن آزمونها پرداخته شده باشد. بدین معنا که کدام آزمون واجد ویژگیهای اوج اکسیژن مصرفی، درصد حداکثر اکسیژن مصرفی، درصد ضربان قلب بیشینه، و حداکثر اکسیژن مصرفی بر پایه وات پیک در شاخصی کلی باشد.در پژوهش حاضر، علی رغم انتخاب آزمونهای کاملا روا، وقتی به بررسی شاخصهای توان هوازی بیشینه هر آزمون می پردازیم، به نتایج تعجب آوری خواهیم رسید که در بخش نتایج و بحث به آنها اشاره خواهد شد.به علاوه در بسیاری از مطالعات، محققان توجه خود را فقط به اندازه گیری حداکثر اکسیژن مصرفی معطوف کرده اند، در صورتی که در نوجوانان پدیده فلات در اکسیژن مصرفی ممکن است با توجه به نوع آزمونها رخ ندهد.این نوع اندازه گیری واقع بینانه به نظر نمی رسد، لذا این سؤال اصلی تحقیق مطرح می شود که بر پایه شاخصهای برآورد توان هوازی بیشینه، کدام آزمونها، از ویژگیهای لازم برای برآورد توان هوازی بیشینه نوجوانان پسر برخوردارند؟به همین علت هدف پژوهش حاضر، (1). (xamaV)yticoleV ciboreA lamixaM

(2). yticapaC kroW lacisyhP

(3). O.P,dnartsA

(به تصویر صفحه مراجعه شود)

دستیابی به نیمرخ عینی از توان هوازی بیشینه نوجوانان پسر است، که براساس شاخصهای برآورد توان هوازی بیشینه، kaeP، OV، ttaW kaeP ، و xamRH %و با مقایسه 5 آزمون انجام گرفت

روش شناسی الف)آزمودنیها

در این پژوهش با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی یکی از نواحی دوگانه آموزش و پرورش شهرستان ارومیه انتخاب شد.سپس با روش نمونه گیری خوشه ای، مدارس و نیز مقاطع تحصیلی (پایه های اول، دوم، و سوم دبیرستان)در هر مدرسه پسرانه مشخص شد و با استفاده از رابطه برآورد حجم نمونه 25 در دامنه حدود اطمینان 95 درصد حداقل نمونه های تحقیق تعیین شدند.همسان سازی آزمودنیها، براساس مطالعات گورن، فیلدز و همکاران 1 8 ، با استفاده از شاخصهای دامنه شاخص توده بدنی(2516 کیلوگرم/مترمربع)و دامنه ضربان قلب استراحت(74106 ضربان/دقیقه) 11 انجام گرفت.بدین ترتیب، با بیان ماهیت پژوهش و جمع آوری رضایت نامه ها، تعداد 60 دانش آموز پسر تندرست با دامنه سنی 15 تا 17 سال در این تحقیق شرکت کردند(جدول 1).

ب)اندازه گیری و برآوردهای توان هوازی بیشینه

1.اندازه گیری حداکثر اکسیژن مصرفی

دانش آموزان پرسشنامه های تندرستی 3 و فعالیت بدنی(رفرنس)هنجاریابی شده را تکمیل کردند و با فرایند تحقیق و نحوه انجام آزمونها آشنا شدند. اندازه گیری فشار خون سیستول و دیاستول با روش واسرمن 29 ، ضربان قلب استراحت و ضربان قلب برآوردی با روش وهوز 28 ، قد(سانتی متر)، وزن (کیلوگرم)، و سن(سال)با روش پی وارنیک 19 ، و رطوبت نسبی و درجه حرارت محیط با روش تانگ 26 در وضعیت استراحت و مراحل مختلف تحقیق اندازه گیری شد.به منظور برآورد و مقایسه توان هوازی بیشینه، نوجوانان در 5 آزمون زیر بافاصله جدول 1.ویژگیهای آنتروپومتری و فیزیولوژیک نوجوانان پسر

(1). M,sdleiF nroG .

زمانی 2 روز بین هر آزمون و در وقت صبح شرکت کردند.

آزمون نوار گردان TXG 1 .این آزمون روی نوار گردان stnemurtsnI noitniuQ,0.3kartbulC) با قابلیت افزایش شیب و سرعت انجام شد.نوجوانان پسر به منظور گرم کردن 3 دقیقه روی نوار گردان با سرعت 2/1 مایل و با حداقل شیب راه رفتند.سپس با انتخاب خود، 3 دقیقه را با سرعت بین 3/4 تا5/7 مایل در ساعت و در حداقل شیب دویدند.از این مرحله به بعد در هر دقیقه شیب نوار گردان 5/2 درصد درجه و بدون تغییر سرعت آن افزایش یافت، تا اینکه آزمودنیها، علی رغم تشویق کلامی به سبب خستگی یا عدم تحمل فشار کار قادر به ادامه آزمون نبودند، با حداکثر ضربان قلب فعالیت آنها بیشتر از 95 درصد حداکثر ضربان قلب برآوردی منهای سن شد.در این وضعیت، اجرای آزمون با کم کردن بلافاصله سرعت و شیب نوار گردان و راه رفتن آزمودنی روی نوار گردان خاتمه یافت. مدت زمان اجرای آزمون تا سرحد خستگی، سرعت، و شیب نوار گردان ثبت شد و ضربان قلب فعالیت آزمودنیها را دستگاه ضربان شمار پولار در هر دقیقه از آزمون کنترل کرد 28 .در این تحقیق از آزمون ویژه TXG استفاده شد که یکی از آزمونهای استانداردی است که سایر آزمونهای توان هوازی بیشینه نوجوانان پسر با آن مقایسه می شوند.علت انتخاب این آزمون به عنوان پروتکل شاخص، استفاده آسان نوجوانان از آن، اعتبار بالای آن در برآورد نبض اکسیژن، افزایش متناسب شدت کار با توجه به ویژگیهای نوجوانان پسر، منظور کردن ضرایب و فاکتورهای وزن، جنس، تغییرات متناسب ضربان قلب، سوخت و ساز پایه، حداقل کم برآوردی و بیش برآوردی، طول مدت اجرای متناسب با نوجوانان، نایل شدن درصد بیشتر نوجوانان به فلات اکسیژن مصرفی، و حصول به درصد بیشتر شاخصهای برآورد توان هوازی بوده است 17، 30، 31 .

آزمون دوچرخه کارسنج 195 CWP .این آزمون با کمک دوچرخه کارسنج مونارک (kranoM E839C retemogrE) با قابلیت تنظیم و نشانگر مترونوم، ضربان قلب فعالیت و آنالیز(حداکثر اکسیژن مصرفی)و تنظیم ارتفاع صندلی متناسب با وضعیت هر آزمودنی اجرا شد.هر نوجوان 3 مرحله 3 دقیقه ای از فعالیت بدنی را با سرعت رکاب mpr 60 تکمیل کرد.فشار کار اولیه بر حسب وزن آزمودنی 30 تا 60 وات تعیین شد.در دو مرحله دیگر آزمون، فشار کار فعالیت بر پایه ضربان قلب پایان مرحله اول، از 30 تا 60 وات افزایش پیدا کرد.ضربان قلب فعالیت در هر دقیقه از آزمون، با ضربان شمار مونارک کنترل و ثبت شد.بالاترین ظرفیت کار بدنی در این آزمون نزدیک شدن ضربان قلب آزمودنی به ضربان قلب 195 ضربه/دقیقه بوده است.حداکثر اکسیژن مصرفی(میلی لیتر/دقیقه)نوجوانان با استفاده از هزینه انرژی پایه(کیلو کالری)با دستگاه بیومگنتیک ایمپدانس 0.3 rezilanA noitisopmoC ydoB سنجش شد و ضربانهای قلب ثبت شده در آخرین دقیقه از هر دو مرحله برآورد گردید 9 .

آزمون دوچرخه کارسنج 212 sGCWP 2 .این آزمون توان هوازی بیشینه نوجوانان را براساس جنس و بیشینه ضربان قلب برآورد کرد.برای این منظور از دوچرخه کارسنج مونارک (kranoM 839C retemogrE) با تنظیم ارتفاع (1). llimdaerT tseT esicrexE dedarG

(2). yticapac kroW lacisyhp cificepS-redeneG

صندلی برای هر آزمودنی استفاده شد.این آزمون از 3 مرحله 3 دقیقه ای با سرعت رکاب 60 دور در دقیقه تشکیل شد.فشار کار در مرحله اول 30 تا 60 وات بر اساس وزن آزمودنی، و در مرحله دوم و سوم 30 تا 60 وات، بر پایه ضربان قلب آزمودنی در آخرین دقیقه مرحله اول تعیین شد.ضربان قلب در هر دقیقه از فعالیت با ضربان شمار دوچرخه مونارک کنترل شد.بالاترین ظرفیت کار در این آزمون رسیدن ضربان قلب فعالیت به 212 ضربان/دقیقه بود.بدین ترتیب، حداکثر اکسیژن مصرفی نوجوانان (میلی لیتر/کیلوگرم/دقیقه)با در نظر گرفتن ضربان قلب فعالیت در دقیقه آخر مرحله دوم و سوم آزمون،استراحتی و وات در دامنه ضربان قلب 212 برآورد شد 16 .

آزمون 1 مایل 1 دویدن.این آزمون در زمین ورزش دانشگاه(با مسافت تقریبی 350 متر)در شرایط محیطی 327 درجه سانتی گراد و رطوبت نسبی 549 انجام شد.به منظور اجرای مطلوب آزمون، از نوجوانان خواسته شد.با هدف گرم کردن، مسافت 350 متر را به آهستگی راه بروند.سپس آزمودنیها با گامهای یکنواخت و سرعت زیر بیشینه ثابتی که خود انتخاب کرده بودند مسافت 1 مایل را دویدند.زمان دویدن از آغاز حرکت و نیز زمان انمام هر دور و تعداد دورها برای افراد ثبت شد. ضربان قلب(ضربان/دقیقه)نیز با ضربان شمارهای پولار در هر دقیقه از زمان دویدن کنترل گردید. در این آزمون، بلافاصله پس از اتمام مسافت 1 مایل، حداکثر اکسیژن مصرفی(میلی لیتر/ کیلوگرم/دقیقه)آزمودنیها با استفاده از مدت زمان پیموده شده(دقیقه/ثانیه)، ضربان قلب فعالیت، وزن آزمودنی(کیلوگرم)، و عامل جنس(مرد-1)برآورد شد 28 .

آزمون میدانی 5 دقیقه دویدن (TFR 5) 2 .این آزمون در زمین ورزش دانشگاه(با مسافت حدود 350 متر)در شرایطی محیطی 227 درجه سانتی گراد و رطوبت نسب 559 درصد انجام گرفت.ابتدا از نوجوانان خواسته شد جهت گرم کردن خود مسافت 350 متر را پیاده روی کنند.آنگاه آزمودنیها در مسیر 350 متری، به مدت 5 دقیقه و با حداکثر سرعت دویدند.همزمان با آغاز آزمون، زمان اجرا در هر دور ثبت گردید.با پایان زمان 5 دقیقه، اتمام آزمون با صدای سوت به آزمودنیها اعلام شد.ضربان قلب فعالیت(ضربان/دقیقه)با ضربان شمارهای پولار ثبت شد.بیشترین ضربان قلب در انتهای آزمون ضربان قلب اوج در نظر گرفته شد.سپس از مسافت پیموده شده در محاسبه حداکثر سرعت هوازی (h/mk) استفاده شد.در این آزمون حداکثر اکسیژن مصرفی نوجوانان از طریق تبدیل مقادیر حداکثر سرعت هوازی OV) و با استفاده از روابط لیگر 3 و میرسیر 4 به اوج اکسیژن مصرفی برآورد شد 26 .

2.اندازه گیری و برآورد اوج اکسیژن مصرفی

اوج اکسیژن مصرفی با استفاده از حداکثر اکسیژن مصرفی هر آزمون به دست آمد.در این روش پس از اندازه گیری و برآورد اکسیژن مصرفی بیشینه نوجوانان در هر آزمون، درصد حداکثر اکسیژن مصرفی در آن آزمون نیز محاسبه و برآورد شد. سپس با استفاده از مقادیر مذکور، اوج اکسیژن مصرفی آزمودنیها از پروتکل مربوط تعیین شد 1 .

(1). (JT)boJ kcarT eliM-l

(2). (TFR-5)tseT dleiF gninnuR etuniM-eviF

(3). regeL

(4). reicreM

(به تصویر صفحه مراجعه شود)

3.اندازه گیری درصد حداکثر اکسیژن مصرفی، درصد حداکثر ضربان قلب و وات پیک به منظور اندازه گیری درصد حداکثر اکسیژن مصرفی نوجوانان، از روش سوین 1 (1994)استفاده شد 1 .درصد حداکثر ضربان قلب فعالیت نیز با روش واسرمن(199)به دست آمد 29 .همچنین اوج برون ده توان با روش هاولی و همکاران(1992) اندازه گیری و برآورد شد 10 .

تجزیه و تحلیل آماری

به منظور تجزیه و تحلیل آماری داده ها ابتدا در هر آزمون شاخص استاندارد 2 معرفی شد.سپس قدر مطلق از شاخص استاندارد برای هر عامل به عنوان معیار انحراف از شاخص استاندارد محاسبه شد.از آزمونهای آماری تحلیل واریانس یک سویه، تی در نمونه های مستقل، DSL coH tsoP در تجزیه و تحلیل داده ها و تفسیر نتایج استفاده شد.

یافته ها

در این پژوهش آزمونهای آماری، براساس انحراف میانگین تست مورد نظر از تست اصلی (شاخص)صورت گرفته است.این روش به منظور حذف احتمال اثر گذاری عوامل مختلف بر مقادیر حداکثر توان هوازی نوجوانان بوده است و نتایج زیر به دست آمد.

1.مقایسه قدرمطلق میانگین انحرافات مقادیر بیشینه اکسیژن مصرفی آزمونهای 195 CWP ، 212 sGCWP ، 5 دقیقه و 1 مایل دویدن با آزمون TXG . داده های جدول 2 و نمودار 1 ستونی انحرافات در فاصله اطمینان 95 درصد را نشان می دهد.در مقایسه 4 آزمون ورزشی با پروتکل TXG ، بیشینه اکسیژن مصرفی برآوردی از آزمون میدانی 1 مایل دویدن تفاوت معناداری(15/195/1 میلی لیتر، 92/0- p) با آزمون TXG نداشت و این آزمون از نظر برآورد توان هوازی بیشینه نوجوانان مشابه آزمون شاخص است.

2.مقایسه قدرمطلق میانگین انحراف اوج اکسیژن مصرفی آزمونهای 5 دقیقه، 1 مایل، 195 CWP ، 212 sGCWP ، و آزمون TXG ، با اکسیژن مصرفی بیشینه هر آزمون نمودار 2 ستونی انحرافات در فاصله جدول 2.شاخصهای توصیفی قدرمطلق میانگین انحراف حداکثر اکسیژن مصرفی آزمونهای 195 CWP ، 212 sGCWP ، 5 دقیقه و 1 مایل دویدن از آزمون شاخص TXG (میلی لیتر/کیلوگرم/دقیقه)

(1). niawS divaD

(2). tseT dradnatS dloG

(به تصویر صفحه مراجعه شود)

آزمون های توان هوازی بیشینه

شکل 1.مقایسه قدرمطلق میانگین انحرافات اکسیژن مصرفی بیشینه(میلی لیتر/کیلوگرم/دقیقه)در آزمونهای توان هوازی بیشینه نوجوانان پسر

اطمینان 95 درصد نشان می دهد که آزمون میدانی 5 دقیقه دویدن در برآورد اوج اکسیژن مصرفی نوجوانان پسر، در مقایسه با مقادیر برآوردی بیشینه اکسیژن مصرفی خود(حداکثر اکسیژن مصرفی به دست آمده از پروتکل 5 دقیقه دویدن)تفاوت معناداری(001/0 میلی لیتر، 735/0- p) را نداشت.

شکل 2.مقایسه قدرمطلق میانگین انحرافات آزمونهای اوج اکسیژن مصرفی نوجوانان پسر از بیشینه اکسیژن مصرفی همان آزمون (میلی لیتر/کیلوگرم/دقیقه)

3.مقایسه میانگین درصد اکسیژن مصرفی بیشینه، آزمونهای 1 مایل دویدن، 195 CWP ، 212 sGCW و TXG با درصد اکسیژن مصرفی و بیشینه آزمون شاخص TXG .شکل 3 ستونی انحرافات در فاصله اطمینان 95 درصد نشان می دهد که آزمون 1 مایل دویدن (47/1247/67-میانگین درصد اکسیژن مصرفی بیشینه و برابر با 63/121/51-میانگین اکسیژن مصرفی بیشینه به میلی لیتر)با آزمون شاخص TXG (90/1147/85 میانگین درصد اکسیژن مصرفی بیشینه و برابر با 97/154/52-میانگین اکسیژن مصرفی بیشینه به میلی لیتر)از نظر برآورد درصد اکسیژن مصرفی بیشینه نوجوانان پسر و با توجه به حداکثر اکسیژن مصرفی به دست آمده از آزمون شاخص تفاوت معناداری(381- p را نداشت.

شکل 3.مقایسه میانگین درصد اکسیژن مصرفی بیشینه آزمون های ا مایل دویدن، 195 CWP ، 212 sGCWP و TXG نوجوانان پسر

4.مقایسه قدرمطلق میانگین انحرافات درصد حداکثر ضربان قلب، آزمونهای 1 مایل، 195 CWP ، 212 sGCWP ، و TXG با آزمون استاندارد طلایی TXG .داده های جدول 3 براساس قدرمطلق میانگین انحرافات نشان می دهد بین درصد حداکثر

(به تصویر صفحه مراجعه شود)

ضربانهای قلب به دست آمده از آزمونهای 195 CWP (21/380/95-میانگین درصد حداکثر ضربانهای قلب)، 212 sGCWP (3/6420/97- میانگین درصد حداکثر ضربانهای قلب)، و TXG (7/88/91-میانگین درصد حداکثر ضربانهای قلب)با پروتکل شاخص TXG تفاوت معناداری نداشت.اما تفاوت بین میانگین درصد حداکثر ضربان قلب آزمون 1 مایل دویدن(880-میانگین درصد حداکثر ضربانهای قلب)در مقایسه با آزمون شاخص معنادار بود.

5.مقایسه اکسیژن مصرفی و بیشینه به دست آمده آمده از وات دو آزمون 195 CWP (59/303/7- میانگین)و 212 sGCWP (22/383/9-میانگین) با حداکثر اکسیژن مصرفی(میلی لیتر)آزمون استاندارد طلایی(وات پیک)تفاوت معناداری وجود داشت.

بحث و نتیجه گیری

توان هوازی بیشینه، عموما شاخص و روشی معتبر در برآورد تغییرات و وضعیت آمادگی قلبی- ریوی و اجزای هماتولوژی تحویل اکسیژن و ساز و کارهای اکسیداتیو عضلات فعال است.نتایج جدول 3.مقایسه قدرمطلق میانگین انحرافات درصد حداکثر ضربان قلب آزمونهای 1 مایل، 195 CWP ، 212 sGCWP ، و TXG با آزمون استاندارد طلایی در نوجوانان پسر

جدول 4.مقایسه قدرمطلق میانگین انحرافات اکسیژن مصرفی بیشینه(میلی لیتر/کیلوگرم/دقیقه)در آزمونهای 195 CWP و212 sGCWP ، با آزمون استاندارد طلایی(وات پیک)در نوجوانان پسر

از وات دو آزمون 195 CWP و 212 sGCWP با آزمون شاخص وات پیک، داده های جدول 4 براساس قدر مطلق میانگین انحرافات و آزمون تی در گروههای مستقل نشان می دهد بین اکسیژن مصرفی و بیشینه(میلی لیتر/کیلوگرم/دقیقه)به دست پژوهش حاضر نشان داد در مقایسه قدرمطلق میانگین انحرافات مقادیر بیشینه اکسیژن مصرفی در آزمونهای ارگومتری، 195 CWP ، 212 CWP ، 5 دقیقه دویدن و 1 مایل دویدن با آزمون ورزشی TXG ، حداکثر اکسیژن مصرفی به دست آمده از

آزمون 1 مایل دویدن، با آزمون TXG تفاوت معناداری(15/195/1 میلی لیتر، 92/0- p نشان نداد، و این آزمون توان هوازی بیشینه نوجوانان پسر را مشابه با آزمون شاخص TXG برآورد کرد. اما قدرمطلق میانگین انحراف در آزمونهای ارگومتری(28/462/12 میلی لیتر-195 CWP و 52/368/15-212 CWP) و آزمون میدانی 5 دقیقه دویدن(11/540/8 میلی لیتر/کیلوگرم/دقیقه) معنادار بود.

متأسفانه تحقیقی که از چنین روش و آزمونهایی برای برآورد توان هوازی بیشینه نوجوانان پسر استفاده کند گزارش نشده است.اما کمپر(1991) برآورد حداکثر توان هوازی بیشینه با آزمون TXG در پسران 12 تا 23 ساله را روشی معتبر و عینی گزارش کرد.این محقق تأکید کرد در آزمون TXG مخصوص نوجوانان تعداد بیشتری از آزمودنیهای نوجوان به فلات می رسند 11 .

در آزمونهای دویدن 1 مایل نیز فابیو بورانی و همکاران 6 ، گریگور و همکاران 9 ، فردریکسن و همکاران 7 ، و لارسن و همکاران(2002) گزارش کردند چون کار مکانیکی انجام شده در حین اجرای آزمون 1 مایل، به دلیل درگیری واحدهای حرکتی اضافه تر بیشتر است، مقادیر واقعی تری از حداکثر اکسیژن مصرفی را(در سطح آزمون TXG برآورد می سازد.اما برآورد این شاخص از طریق آزمونهای ارگومتری CWP از پراکندگی چشمگیری(10 تا 15%)برخوردار بوده است 21 .علی رغم همبستگی بالای آزمون 5 دقیقه با حداکثر اکسیژن مصرفی(50/0- r تا 90/0- r) نوجوانان پسر، ضعف احتمالی آزمودنیها در حفظ سرعت دویدن در شدتی برابر با اوج ضربان قلب، حصول به فلات حداکثر اکسیژن مصرفی را مورد تردید قرار می دهد 26 .

در پژوهش حاضر، ویژگیهای تشکیل دهنده آزمون 1 مایل، تقریبا مشابه آزمون TXG بود، چنانکه می توان به ضربان قلب استیدی استیت فعالیت (ضربان/دقیقه)، وزن آزمودنیها(کیلوگرم)، و جنس آزمودنیها(پسران-1)اشاره کرد P31 .از سوی دیگر علی رغم وجود تفاوت در شدت احرای آزمون TXG با آزمون 1 مایل دویدن، عدم اختلاف آزمون 1 مایل را با TXG می توان به معادلات مربوط به دو پروتکل نیز نسبت داد 31 .بنابراین در برآورد حداکثر اکسیژن مصرفی، به منظور کاهش هزینه ها و سهولت اجرا و صرفه جویی زمانی و دقت بالای اندازه گیری، آزمون 1 مایل دویدن برای پسران نوجوان توصیه می شود.

نتایج این پژوهش در خصوص مقایسه میانگین انحراف اوج اکسیژن مصرفی 1 در آزمونهای TXG ، 195 CWP ، 212 CWP ، 1 مایل و 5 دقیقه با اکسیژن مصرفی بیشینه همان آزمون نشان داد که آزمون میدانی 5 دقیقه دویدن(001/0 میلی لیتر/کیلوگرم/ دقیقه، 735/0- p در برآورد اوج اکسیژن مصرفی نوجوانان پسر، هنگامی که با مقادیر برآوردی حداکثر اکسیژن مصرفی خود آزمون 5 دقیقه مقایسه می شد تفاوت معناداری نداشت.بدین ترتیب که بین ov kaeP آزمون 5 دقیقه دویدن و حداکثر اکسیژن مصرفی آزمون 5 دقیقه دویدن اختلاف وجود ندارد.در حالی که بین اوج اکسیژن مصرفی 195 CWP با بیشینه اکسیژن مصرفی 195 CWP (76/108/3 میلی لیتر/کیلوگرم/دقیقه)، و اوج اکسیژن مصرفی 212 CWP با حداکثر اکسیژن مصرفی 212 CWP (85/116/2 میلی لیتر/کیلوگرم (1). 2ov kaeP

/دقیقه)، و اوج اکسیژن مصرفی TXG با حداکثر اکسیژن مصرفی TXG (50/679/7 میلی لیتر/ کیلوگرم/دقیقه)، و اوج اکسیژن مصرفی 1 مایل با حداکثر اکسیژن مصرفی 1 مایل(28/657/16 میلی لیتر/کیلوگرم/دقیقه)تفاوت معناداری وجود داشت.

متأسفانه پژوهشی که چنین روش و آزمونهایی را برای مقایسه اوج اکسیژن مصرفی و حداکثر اکسیژن مصرفی هر آزمون در نوجوانان پسر به کار برده باشد تاکنون گزارش نشده است.ولی مکموری و همکاران 16 ، اوج اکسیژن مصرفی پسران را در آزمون ارگومتری 195 CWP و در ضربان قلب 12183 برابر 1/17/37 میلی لیتر/کیلوگرم/دقیقه، و در آزمون TXG برای همان آزمودنیها و در ضربان قلب 8194 برابر 61/48 میلی لیتر/کیلوگرم/دقیقه، و در آزمون 212 CWP برابر3/56/44 میلی لیتر/ کیلوگرم/دقیقه گزارش کرد.

مایکل و همکاران 22 از روش اندازه گیری اوج اکسیژن مصرفی برای ارزیابی توان هوازی ورزشکاران جوان استفاده کردند.در این نوع آزمون، درگیری واحدهای حرکتی بیشتر است و اطلاعات ارزشمندی از اندازه گیری توان هوازی بیشینه نوجوانان به دست می آید 7 .بررسی منابع علمی نشان داده است اوج اکسیژن مصرفی آن آزمون پایین تر است.اما ارتباط خطی بین اوج اکسیژن مصرفی و حداکثر اکسیژن مصرفی(97/0- p مورد تأکید محققان است 4، 10 .

در پژوهش حاضر، در مقایسه اوج اکسیژن مصرفی و حداکثر اکسیژن مصرفی هر پروتکل متوجه می شویم آزمونهای 195 CWP و212 CWP از نظر دو متغیر مذکور با یکدیگر اختلاف اندکی دارند.به عبارت دیگر، اوج آنها به حداکثر اکسیژن مصرفی خودشان بسیار نزدیک است.اما در آزمون 1 مایل این تفاوت بسیار است و مقادیر اوج اکسیژن مصرفی بسیار پایین تر از مقادیر حداکثر اکسیژن مصرفی آن است، زیرا این اختلاف زیاد به علت زیر بیشینه بودن این پروتکل بوده است و برای برآورد اوج اکسیژن مصرفی، آزمون مناسبی نیست.

اما نکته جالب توجه آن است که در آزمون 5 دقیقه، اوج اکسیژن مصرفی به دست آمده با حداکثر اکسیژن مصرفی یکسان است.لذا، در شاخصهای اوج اکسیژن مصرفی، پروتکل 5 دقیقه برآورد دقیق و مطلوبی از اوج اکسیژن مصرفی نشان می دهد.لذا برای اندازه گیری و برآورد آن، آزمون 5 دقیقه دویدن توصیه و پیشنهاد می شود.

نتایج تحقیق حاضر در مقایسه میانگین درصد اکسیژن مصرفی و بیشینه آزمونهای ارگومتری 195 CWP و 212 CWP ، نوار گردان TXG ، و 1 مایل دویدن با آزمون شاخص TXG نشان داد آزمون 1 مایل دویدن از نظر برآورد درصد حداکثر اکسیژن مصرفی(47/12%-47/67%و برابر 63/1%31/52 میلی لیتر/کیلوگرم/دقیقه اکسیژن مصرفی بیشینه)با درصد حداکثر اکسیژن مصرفی آزمون شاخص TXG (90/1147/85%و برابر 63/154/52 میلی لیتر/کیلوگرم/دقیقه)تفاوت معناداری(381/0- p) نداشت.بدین تربیب که آزمون 1 مایل با درصد حداکثر اکسیژن مصرفی پایین تر، مقادیر بالاتری از اکسیژن مصرفی بیشینه نوجوانان پسر برآورد می کرد.

متأسفانه چنین الگو و روش پژوهشی که به مقایسه درصد حداکثر اکسیژن مصرفی با آزمون شاخص در نوجوانان پسر بپردازد گزارش نشده است.بررسی منابع علمی مربوط نشان داده است با

افزایش درصد حداکثر مصرفی به حداکثر اکسیژن مصرفی نزدیک می شویم 14 .اما در پژوهش حاضر، این نتیجه به دست آمد که آزمون ورزشی که درصد شدت و فعالیت آن(درصد حداکثر اکسیژن مصرفی)پایین تر باشد، ولی معادله آن پروتکل، برآورد دقیق تری از حداکثر اکسیژن مصرفی را نسبت به آزمون استاندارد طلایی نشان دهد، مناسب و رواست، به طوری که آزمودنی با شدت کار پایین تر(درصد حداکثر اکسیژن مصرفی پایین تر)و بدون تحمل فشار کار بیشینه، به مقادیر واقعی تری(بالاتر)از حداکثر اکسیژن مصرفی دست می یابد.

در این تحقیق، آزمون 1 مایل دویدن چنین ویژگی ای داشت 8 .نتایج این پژوهش نشان داد در مقایسه قدرمطلق میانگین انحرافات درصد حداکثر ضربان قلب آزمونهای 1 مایل دویدن، آزمونهای ارگومتری و آزمونهای نوار گردان TXG با آزمون استاندارد طلایی، بین درصد حداکثر ضربان قلب آزمونهای 195 CWP (21/380/95)و 212 CWP (3/642/97)و TXG (7/88/91)تفاوت معناداری وجود نداشت، چنانکه درصد فشار کار در این سه آزمون، نسبت به آزمون زیربیشینه 1 مایل دویدن در سطح بالاتری قرار داشت.

ولر و همکاران 30 و گری لارسن و همکاران 13 اهمیت کاربرد درصد حداکثر ضربان قلب را در برآورد روایی و خطای برآورد توان هوازی بیشینه نوجوانان گزارش کردند.اما در آزمونهای ارزیابی توان هوازی بیشینه، حصول نوجوانان پسر به حداکثر درصد ضربان قلب هنوز هم مورد جدل پژوهشگران است.چنانچه سوان و همکاران(1997)گزارش کردند درصد حداکثر ضربان قلب نمی تواند معادل با درصد حداکثر اکسیژن مصرفی باشد 24 .

در تحقیق حاضر برای نخستین بار از آزمون های روا که مخصوص پسران نوجوان بود، و از نظر مدت زمان اجرای آزمون، محدودیت آزمونهای دراز مدت و کوتاه مدت را نداشت، استفاده شد. جلوگیری از افت انگیزش آزمودنیها در تحمل و ادامه آزمونها از ویژگیهای پروتکلهای مذکور بوده است 9 .همچنین نتایج پژوهش حاضر در مقایسه قدرمطلق میانگین انحرافات اکسیژن مصرفی و بیشینه به دست آمده از وات دو آزمون 195 CWP و 212 CWP با آزمون شاخص وات پیک نشان داد بین مقادیر اکسیژن مصرفی و بیشینه(میلی لیتر/کیلوگرم /دقیقه)به دست آمده از وات آزمون 195 CWP (59/303/7 میلی لیتر/کیلوگرم/دقیقه)و 212 CWP (22/383/9 میلی لیتر/کیلوگرم/دقیقه)با حداکثر اکسیژن مصرفی آزمون شاخص وات پیک تفاوت معناداری وجود داشت.این دو آزمون اکسیژن مصرفی بیشینه را با بیش تخمینی و کم تخمینی برآورد کردند.

از آنجا که هر دو پروتکل ارگومتری CWP برآورد حداکثر اکسیژن مصرفی را از وات به دست می آورند(12 میلی لیتر به ازای هر وات)و با توجه به اینکه حداکثر وات اعمال شده در این دو آزمون 180 وات است(شدت پایین کار)، در نتیجه این آزمونها برآورد دقیق و صحیحی از حداکثر اکسیژن مصرفی نوجوانان پسر به علت پایین بودن شدت کار نشان نمی دهند.لذا، هنگامی که این دو آزمون با پروتکل وات پیک که شدت کار آن براساس استاندارد33/3 وات به ازای 5 کیلوگرم به عنوان شدت کار اولیه و محاسبه وات فینال طراحی شده است مقایسه می شوند، اختلاف مقادیر نشان دهنده، اشکال در آزمونهای CWP است.

چون در تحقیق حاضر حداکثر اکسیژن مصرفی

حاصل از آزمونهای CWP با حداکثر اکسیژن مصرفی حاصل از آزمون استاندارد طلایی وات پیک تفاوت معناداری داشت، بنابراین دو آزمون مذکور با کم و بیش تخمینی همراه اند.متأسفانه پژوهشی که به چنین مقایسه ای در نوجوانان پسر بپردازد و از الگوی پیک وات استفاده کند گزارش نشده است. ولی، هاولی و همکاران(1992)ارتباط خطی بین حداکثر اکسیژن مصرفی و وات پیک را گزارش کردند 10 .

در مجموع یافته های تحقیق، شواهدی را نشان می دهد که آزمون 1 مایل دویدن، توان هوازی بیشینه نوجوانان پسر را با دقت زیاد و مشابه آزمون TXG برآورد می کند.همچنین این آزمون آزمون مطلوبی را معرفی می کند که با درصد حداکثر اکسیژن مصرفی کمتر، مقادیر بالاتری از اکسیژن مصرفی بیشینه نوجوانان را برآورد می کند.به علاوه، آزمون 5 دقیقه دویدن، آزمون بسیار مناسب و روا جهت برآورد اوج اکسیژن مصرفی نوجوانان پسر هنگامی است که با حداکثر اکسیژن مصرفی همان آزمون مقایسه می شود.ولی، هنگامی که درصد فشار کار یا درصد حداکثر ضربان قلب فعالیت مورد نظر باشد، آزمونهای ارگومتری 195 CWP و 212 CWP در نیل به ضربانهای قلب بالاتر مورد توجه قرار می گیرد.اما تحمل سطح بالای ضربانات قلب برای کودکان و نوجوانان در حین اجرای آزمونهای توان هوازی بیشینه هنوز مورد بحث و جدال است.از آن گذشته، آزمونهای ارگومتری 195 CWP و212 CWP ، در مقایسه با آزمون استاندارد وات پیک، حداکثر اکسیژن مصرفی نوجوانان پسر را با کم تخمینی و پیش تخمینی برآورد می سازند.

(به تصویر صفحه مراجعه شود)

منابع

(1).ترتیبیان، بختیار، و مهدی خورشیدی، 1385.برآورد شاخصهای فیزیولوژیک در ورزش(ازمایشگاهی-میدانی).چاپ اول، تیمورزاده، تهران.

(به تصویر صفحه مراجعه شود)

کليه حقوق برای پرتال علوم انسانی محفوظ است