جستجو در   
امکانات

بررسی ارتباط بین سرعت توپ در پرتاب های سه گام، جفت و ثابت با اندازه های آنتروپومتریکی
پدیدآورنده : محمدی، محمد رضا-شهبازی مقدم، مرتضی
بازدید : 665
تاریخ درج : 1386/7/17
منبع :

 
دانشنامه پرتال علوم انسانی و اسلامی :: فلسفه و کلام :: محیط :: بررسی ارتباط بین سرعت توپ در پرتاب های سه گام، جفت و ثابت با اندازه های آنتروپومتریکی

بررسی ارتباط بین سرعت توپ در پرتاب های سه گام، جفت و ثابت با اندازه های آنتروپومتریکی


چکیده:

هدف از این تحقیق بررسی رابطه موجود بین سرعت اولیه پرتاب توپ در شوت های سه گام، جفت و ثابت هندبال با اندازه های آنترو پومتریکی دست برتر مردان تیم ملی جوانان است در شهریور ماه سال 1379، که در اردوی آمادگی مسابقه های قهرمانی جوانان آسیا در شهر مقدس مشهد برگزار شد.تعداد آنان 18 نفر بود و از همه آن ها در مرکز سنجش و توسعه قابلیت های جسمانی کمیته ملی المپیک آزمون گرفته شد.در این آزمون از آزمودنی ها سرعت اولیه پرتاب توپ را با دستگاه فیلمبرداری rezylanA noitoM اندازه گیری کردند که سرعت فیلمبرداری 1000 فریم در ثانیه بود. سپس با نرم افزار rezylanA niW تجزیه و تحلیل شد.همچنین اندازه های آنتروپومتریکی دست برتر با کولیس و مترنواری ارزیابی شد.در این تحقیق از روش های آماری مختلف مثل:آمار

توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چند متغیره استفاده شد که در تحقیق حاضر 05/0- a است همچنین با نرم افزار SSPS تجزیه و تحلیل آماری شد.در نهایت، ضریب همبستگی بین سرعت های اولیه پرتاب تپ در شوت های سه گام، جفت و ثابت هند بال با اندازه های آنترو پومتریکی دست برتر و معادله های رگرسیون این سرعت ها بر حسب اندازه های آنترو پومتریکی برگزیده، به دست آمد.

واژه های کلیدی

طول بازو، طول ساعد، طول کف دست، پهنای کف دست(وجب)، مساحث مثلث کف دست، محیط ساعد، محیط بازو، شوت، سرعت اولیه پرتاب توپ، شوت سه گام، شوت جفت، شوت ثابت و اندازه های آنترو پومتریکی.

مقدمه

از یک سو، انگیزه موفقیت در رقابت ها و ورزش های قهرمانی غلبه بر محدودیت های حرکتی و تحرک جسمانی است و از سوی دیگر، نقش و جایگاه ویژه علوم ورزشی را به طور فزاینده ای تقویت می کند. این پدیده مهم در تربیت ورزشی نونهالان، نوجوانان و جوانان وظیفه مهمی بر عهده دارد و ضامن نشاط، سلامتی و بقا نسل بشر است و او را به سوی کمال نفسانی، جسمانی و شکوفایی توانایی های بالقوه سوق می دهد.در تحکیم این مبانی نقش عملکرد محققان علوم ورزشی برای دستیابی به تازه ترین یافته های علمی و بهره وری کامل از قابلیت های جسمانی امری خطیر و سرنوشت ساز است.رسیدن به رکودهای شگفت انگیز فقط با شیوه های علمی و تحقیقی ممکن و میسر است.نقش تمرین های مستمر و ویژگی های فردی از بیولوژیکی، آناتومیکی، بیو مکانیکی را نباید از نظر دور داشت.برای مثال متخصصان و مربیان زبده سوئدی برای کاهش صدم های ثانیه؛زوایای آیرو دینامیکی؛جنس چوب اسکی؛مواد صیقل دهنده عوامل آناتومیکی؛بیو مکانیکی؛نحوه ثبات و عملکرد اهرم های بدن هفته ها و ماه ها در تونل باد مطالعه و تحقیق می کنند آن ها با تلاش خود، با تغییر انواع متغیرهای تابع درباره متغیر مستقل سرعت، در هر شرایط و موقعیتی سرعت قهرمانان اسکی را آزمایش و ارزیابی می کنند.

هندبال یکی از رشته هایی است که آن را مادر ورزش های توپی می دانند و اهمیت و جایگاه خاصی دارد همچنین با جذابیت های فراوان خود در جوامع مختلف طرفداران زیادی پیدا کرده است.این ورزش تکنیک ها و تاکتیک های متنوعی دارد که یکی از مهم ترین این تکنیک ها، تکنیک شوت است.اجرای یک شوت مؤثر با سرعت بالا نقش زیادی در یک تیم دارد.از این رو، علم بیو مکانیک می تواند به بررسی سرعت پرتاب توپ و ارتباط آن با اندازه های آنترو پومتریکی دست برتر ورزشکاران کمک کند.

بدیهی است که نقش و اهمیت تکنولوژی مدرن و نرم افزارهای کامپیوتری اجتناب ناپذیر است.از این رو، با توجه به تحقیق های گسترده و جذاب در هند بال، تأثیر و ارتباط عوامل اساسی سرعت توپ بازیکنان با متغیرهای بیو مکانیکی و کسب نتیجه در

آزمون های مقدماتی در این تحقیق مدنظر قرار گرفته است.در این مورد، درباره عامل سرعت توپ بازیکنان در رشته هندبال در خارج از کشور تحقیق های مهمی شده است و نتایج این تحقیق ها، تأکید بر پهنای بیش تر دست و توده عضلانی در بازیکنان هندبال را عامل های بسیار مهمیدر کسب موفقیت تیم ها می داند.البته در هیچ تحقیقی بدین وسعت روی میزان ارتباط و اثر تغییر اندازه های آنتروپومتریکی دست بر سرعت توپ کار نشده است.تحقیق های خارجی نیز با اکتفا به اندازه های آنتروپومتری و جدول های ویژه ای است که در پایان هر دوره از مسابقه های جهانی فدراسیون مربوط آن را به صورت صوری و تجربی منتشر می کند.بدین خاطر تحقیق حاضر سعی دارد، ضمن تأیید و تأکید مجدد بر ضرورت و ارزش اساسی عامل سرعت توپ، ارتباط آن را با سایر متغیرهای آنتروپومتریکی اختصاص دست برتر بازیکنان زبده ارزیابی و چگونگی میزان این ارتباط را بررسی کند و در نهایت بتواند به مربیان و معلمان تربیت بدنی برای گزینش و تربیت بازیکنان زبده خود با دادن معادله های رگرسیون چند متغیره به آنان در این زمینه کمک قابل توجهی کند زیرا آن ها با مسایل عمده ای همچون چگونگی موفقیت بازیکنان در کسب امتیاز و افزایش چگونگی موفقیت بازیکنان در کسب امتیاز و افزایش کارایی قابلت های بیومکانیکی به نحوی با متغیر وابسته سرعت توپ در تعامل و ارتباطند و در مجموع، الگویی مناسب و منطبق با اصول علمی از قابلیت های ویژه یک هندبالیست زبده را ترسیم کند.

مروری بر ادبیات پیشین

در سال 1986، پیرزنتو، سی.اس. 1 محقق برزیلی درباره مقایسه آنتروپومتری زنان و مردان با موقعیت و پست بازیکنان جوان هندبال برزیلی تحقیقی کرد.در این تحقیق، اختلاف های آنتروپومتری را در زنان و مردان با پست بازیکنان تیم، روی 79 بازیکن مرد با میانگین سنی 8/17 سال و 24 بازیکن زن با میانگین سنی 4/17 سال مقایسه و ارزیابی کرد. اختلاف های آماری با استفاده از آزمون-تی 2 در سطح های مختلف برای تمام متغیرهای درگیر در تحقیق(وزن، قد، چربی نسبی و خالص، توده عضلانی در عضله سه سر، تحت کتفی، شکمی، خاصره ای، زیربغل، سینه ای، ماهیچه ساق و ران) با اسکین فولد مشاهده شد همچنین اختلاف های معنی داری درباره موقعیت و پست بازیکنان به دست آمد.

اما در اطلاعات به دست آمده از اندازه گیری ابعاد بدن، اختلاف های زیادی به چشم می خورد(31).

در سال 1992، فلک 3 ، اسمیت 4 و کرایب 5 محققان آمریکایی در یافته های خو دبررسی گشتاور نیروی تولید شده، انقباض هم جنبش اندام فوقانی و سرعت پرتاب را به شرح زیر اعلام کردند:

سریع ترین سرعت پرتاب توپ در 4 شوت پرشی، 4 شوت ثابت و معدل سرعت توپ در 3 شوت ثابت با استفاده از روش های ویدئویی اندازه گیری شد و همبستگی معنی داری بین سریع ترین سرعت توپ در شوت های پرشی؛سریع ترین اکستشن؛سیکل چرخش؛آداکشن افقی شانه همچنین سریع ترین اکستشن و فلکشن آرنج در تمام سه نوع آزمایش سرعت های هم جنبش مشاهده شد.میانگین سرعت توپ در شوت پرشی، همبستگی های معنی داری با سرعت چرخش داخلی شانه، آداکشن افقی شانه، اکستشن و فلکشن آرنج در هر سه آزمایش سرعتی .S.C,otnezseriP.1

tseT T.2

kcelF.3

htimS.4

bairC.5

آبداکشن شانه و سرعتی هم جنبش نشان داد که یک برنامه تمرین استقامتی برای افزایش سرعت توپ در شوت های بازیکنان تیم هندبال پیشنهاد می شود و شامل تمرین هایی برای افزایش قابلیت های گشتاوری نیروی تولید شده در حرکت های ارائه شده است و ارتباط معنی دار با سرعت توپ دارد(19).

در سال 1997، کاردینال.ام 1 از آکادمی ورزشی ایالات متحده آمریکا با تحقیقی درباره سرعت پرتاب در هندبال تیمی یافته های زیر را به دست آورد:

وی پس از بررسی سرعت روی تیم های ملی نوجوانان و جوانان در دو جنس زنان، مردان و تیم ملی نظامی به این نتیجه رسید که در حقیقت، سرعت پرتابی در هر دو جنس با قدرت مکانیکی اندام های فوقانی ارتباط زیادی دارد، اما بین سرعت پرتابی و قدرت انفجاری اندام های تحتانی ارتباط قابل ملاحظه ای وجود ندارد(8).

در سال 1998، جرزی الیاسز 2 و اندرزج ویت 3 دو محقق لهستانی با تحقیقی درباره مشخصه های سرعت پرتاب توپ در هندبال با یک مدل آماری در این تحقیق توانستند سهم تقریبی 26 قسمت از اندازه های آنتروپومتریکی بدن را روی سرعت توپ مشخص کنند و در نهایت، به این نتیجه رسیدند:

الف-با اهمیت ترین مشخصه سرعت توپ سطح توانایی های حرکتی است(اگر تکنیک اجرا شده مورد نظر نباشد)(23).

ب-از میان پارامترهای حرکتی در سرعت پرتاب توپ، قدرت خم شدن تنه(عضله های شکمی)و بیش ترین سرعت زاویه ای دست(مفصل شانه)از همه عامل ها نقش مهم تری دارد.

در سال 1998، لوانیس باییوس 4 و کونستنتینوس بودولوس 5 از دانشگاه آتن یونان درباره دقت و سرعت پرتاب توپ در هندبال، روی سه گروه از بهترین های لیگ دسته یک 1A ، دسته دوم 2A و دانشجویان تربیت بدنی تحقیق کردند که هر کدام سه نوع شوت سه گام، جفت و ثابت را به سمت هدفی مشخص رها می کردند.جدول های 1 و 2 مقدار سرعت و دقت آنان را مشخص می کند(27).

روش شناسی تحقیق

این تحقیق از نوع همبستگی، به صورت میدانی و با استفاده از دستگاه فیلمبرداری با دقت هزار فریم در یک ثانیه اندازه گیری شد.بازیکنان تیم ملی جوانان سرعت اولیه پرتاب توپ را در سه نوع شوت سه گام، جفت و ثابت هندبال به سمت هدفی مشخص(تشکی به ابعاد 3*2 متر)پرتاب کردند.در ضمن، این اندازه گیری و به دست آوردن رابطه ای با سرعت اولیه پرتاب توپ از اندازه های آنتروپومتریکی دست برتر استفاده می شود.

روش جمع آوری اطلاعات

برای جمع آوری اطلاعات پس از هماهنگی با کمیته ملی المپیک؛مرکز سنجش، توسعه قابلیت های جسمانی و فدراسیون هندبال جمهوری اسلامی ایران، یک روز صبح تیم ملی جوانان را از خوابگاهشان در استادیوم آزادی به مرکز سنجش و توسعه قابلیت های جسمانی کمیته المپیک واقع در مجموعه ورزشی انقلاب انتقال دادند.پس از چند دقیقه خوش آمدگویی و کسب آمادگی اعضای تیم که 18 نفر بودند شروع به گرم کردن عضله های خود کردند.بعد از آماده شدن، هر نفر سه شوت سه گام(سه شوت برای این بود که .M,elanidraC.1

zsailE yzreJ.2

tiW jezrdnA.3

soiyaB sinnaoL.4

soloduoB snoitnatsnoK.5

به تصویر صفحه مراجعه شود

شرایط محیطی و روحی در سرعت اولیه پرتاب توپ آن ها کم تر تأثیر منفی بگذارد و در نهایت بهترین سرعت اولیه پرتا توپ آنان انتخاب شود)به سمت هدف که تشک ابری به ابعاد 3، 2 متری و اندازه یک دروازه هندبال بود، با تمام قدرت خود پرتاب کردند همچنین با دستگاه حساسی به نام موشن آنالایزر 1 (تحلیلگر حرکت)از آن فیلمبرداری شد.این سیستم دارای دو دوربین ثابت با توانایی سرعت فیلمبرداری تا ظرفیت 1000 هرتز در ثانیه(1000 تصویر در یک ثانیه گرفته می شود)بود.برای ضبط این آزمون از وصل کردن دوربین هایی به مانیتور یک کامپیوتر پنتیوم 230 و نرم افزاری به نام وین آنالایز 2 با فرکانس 250 هرتز در

جدول 1-مقدار سرعت و دقت در شوت های ثابت، سه گام و جفت در سه گروه 1A ، 2A و دانشجویان

*نمره های دقت بر حسب فاصله از هدفی مشخص است که پس از همبستگی گرفتن به این نتیجه رسیدند

جدول 2-ضریب همبستگی پیرسون بین سرعت و دقت در شوت های ثابت، سه گام و جفت در سه گره 1A ، 2A و دانشجویان

SN -تفاوت آماری ندارد(05/0 P )

rezylanA noitoM.1

ezylanA niW.2

به تصویر صفحه مراجعه شود

جدول 3-مشخصه های آماری ویژگی های شخصی آزمودنی ها

ثانیه استفاده شد.

بعد از این که تمام 18 نفر این عمل را به انجام رساندند دوباره هر نفر، سه شوت جفت و بعد از آن هر نفر سه شوت ثابت را به سمت تشک(هدف)با تمام قدرت خود پرتاب کردند.به منظور ایجاد انگیزه برای همکاری با محقق و رفع خستگی در بین پرتاب ها از اعضای تیم پذیرایی شد.البته بین هر شوت حداقل دو دقیقه به هر نفر استراحت داده شد.در نهایت، از میان سه شوت در هر یک از انواع شوت ها بهترین سرعت اولیه پرتاب توپ بررسی، ثبت، تجزیه و تحلیل شد.لازم به ذکر است که در تمام این شوت ها از توپ هندبال شماره سه آدایداس ساخت کشور آلمان با محیط 58 سانتی متر و وزن 480 گرم استفاده شد. سه نفر از مهندسان مکاننیک عهده دار کنترل و ضبط شوت ها بودند و در اجرای آزمون های سرعت اولیه پرتاب توپ یک نفر از دانشجویان دکتری فیزیولوژی و همکارش عمل اندازه گیری دقیق اندازه های آنتروپومتری دست برتر آنان را به عهده داشتند.در این اندازه گیری اندازه های قد، طول بازو، طول ساعد، طول کف دست، پهنای کف دست(وجب)و اضلاع مثلث سطح کف دست شامل:فاصله بین انتهای شست تا انتهای انگشت کوچک؛فاصله بین انتهای انگشت کوچک تا انگشت وسط؛فاصله بین انتهای انگشت وسط تا انتهای انگشت شست با کولیس یاگامی 1 با دقت 001/0 متر و همچنین محیط بازو، محیط ساعد با یک متر نواری با دقت 001/0 متر و وزن آن ها با ترازوی دیجیتالی با دقت 001/0 کیلوگرم سنجیده شد.در نهایت، آزمون های سرعت و اندازه گیری های اندازه های آنتروپومتیکی اعضای تیم حدود چهار ساعت طول کشید.

روش تجزیه و تحلیل آماری

پس از اندازه گیری سرعت اولیه پرتاب توپ و جمع آوری اطلاعات از هر کدام از شوت های سه گانه، imagaY.1

به تصویر صفحه مراجعه شود

جدول 4-مشخصه های آماری اندازه های آنتروپومتریکی دست برتر آزمودنی ها

جفت و ثابت همچنین اندازه های آنتروپومتریکی دست برتر آزمودنی ها، رابطه همبستگی آن ها با یکدیگر با ضریب همبستگی پیرسون محاسبه شد.به این ترتیب، همبستگی ساده بین متغیرهای پیشگو و معیار تعیین می شود.سپس برای تعییم معادله رگرسیون برای پیشگویی تغییرهای سرعت اولیه پرتاب توپ از روی متغیرهای پیشگوی منتخب در شوت های مختلف، از رگرسیون چند متغیره 1 استفاده می شود که تحلیل های مسیر پیشنهادی می تواند مفهوم این رگرسیون چند متغیره را بهتر بازگو کند.

یافته های تحقیق

نتایج تحقیق به طور خلاصه عبارت است از:

1)ویژگی های شخصی آزمودنی هاه جدول 3)

2)اندازه های آنتروپومتریکی دست برتر آزمودنی ها (جدول 4)

3)اندازه های سرعت اولیه پرتاب توپ در شوت های سه گام، جفت و ثابت هندبال(جدول 5)

4)ضریب همبستگی بین اندازه های آنتروپومتریکی دست برتر آزمودنی ها(جدول 6)

noissrgeR noitalerroC elpitluM.1

به تصویر صفحه مراجعه شود

جدول 5-مشخصه های آماری سرعت های اولیه پرتاب توپ در شوت های سه گام، جفت و ثابت هندبال آزمودنی ها

جدول 6-ضریب همبستگی بین اندازه های آنتروپومتریکی دست برتر آزمودنی ها

به تصویر صفحه مراجعه شود

جدول 7-ضریب همبستگی بین سرعت های اولیه پرتاب توپ در شوت های سه گام، جفت و ثابت هندبال با یکدیگر همچنین با قد و وزن آزمودنی ها

جدول 8-ضریب همبستگی پیرسون بین پهنای کف دست(وجب)و سرعت اولیه پرتاب توپ در شوت های سه گام، جفت و ثابت

5)ضریب همبستگی بین سرعت های اولیه پرتاب توپ در شوت های سه گام، جفت و ثابت هندبال با یکدیگر و همچنین با قد و وزن آزمودنی ها(جدول 7)

6)ضریب همبستگی پیرسون بین پهنای کف دست(وجب)و سرعت اولیه پرتاب توپ در شوت های سه گام، جفت و ثابت(جدول 8)

معادله های رگرسیون برای پیشگویی متغیرهای معیار

در معادله های رگرسیون:زیر مجموع مجذور رگرسیون( gerSS )؛مجموع مجذور باقی مانده ( gerSS )؛درجه آزادی( fd )؛ضریب همبستگی( R ) بین متغیرهای پیشگو( X )ها در هر معادله با متغیرهای

به تصویر صفحه مراجعه شود

جدول 9-ضریب همبستگی بین سرعت اولیه پرتاب توپ در شوت جفت، با پهنای کفت دست(وجب)و مشخصه های رگرسیون آن

جدول 10-وزن معادله رگرسیون و سطح معنی دار مقدار( t )در سرعت اولیه پرتاب توپ درشوت جفت

معیار( Y )ها همان معادله ضریب تبیین یا تشخیص ( 2R )؛ضریب همبستگی برآورد شده(2 R ) 1 و اشتباه استاندارد برآورد( tseES ) 2 مشخص و محاسبه ها و معادله های آن در جدول های 9، 10، 11، 12 ارائه شده است.

الف-سرعت اولیه پرتاب توپ در شوت سه گام( 1vY )

در ارائه معادله سرعت اولیه پرتاب توپ در شوت سه گام( 1vY )، با توجه به روش پس رونده در رگرسیون چند متغیره، مقدار( t )[تفاوت بتابا صفر]در متغیرهای پیشگو از نظر آماری هیچ کدام در سطح(05/ 0P)معنی دار نشد و همه متغیرهای پیشگو از معادله خارج شد.در نتیجه، برای سرعت اولیه پرتاب توپ در شوت سه گام( 1vY )معادله ای نمی توان ارائه کرد که از نظر آماری در سطح(05/0P)معنی دار باشد.

ب-سرعت اولیه پرتاب توپ در شوت جفت ( 2vY )

معادله رگرسیون برای پیشگویی سرعت اولیه پرتاب در شوت جفت از روی اندازه پهنای کفت دست (وجب)

4 X 755/0+85/11-( 2vY )

پهنای کف دست(وجب)- 2X

سرعت اولیه پرتاب توپ در شوت جفت-( 2vY )

ج-سرعت اولیه پرتاب توپ در شوت ثابت ( 3vY )

معادله رگرسیون برای پیشگویی سرعت اولیه پرتاب در شوت ثابت از روی اندازه طول بازو، طول ساعد و طول کفت دست.

erauqs R detsujdA.1

etamitsE eht fo roorE dradnatS.2

به تصویر صفحه مراجعه شود

جدول 11-ضریب همبستگی بین سرعت اولیه پرتاب توپ د ر شوت ثابت با متغیرهای پیشگوی طول بازو، طول ساعد، طول کف دست و مشخصه های رگرسیون آن

جدول 12-وزن های معادله رگرسیون و سطح معنی دار مقدار( t در سرعت اولیه پرتاب توپ در شوت ثابت

3X 067/1- 2X 181/1- 1X 213/1+974/38- 3vY طول کفت دست- 3X طول ساعد- 2X طول بازو- 1X

سرعت اولیه پرتاب توپ در شوت ثابت- 3vY

بحث و نتیجه گیری

ارتباطهای بین اندازه های آنتروپومتریکی دست برتر و سرعت اولیه پرتاب توپ در شوت های سه گام، جفت و ثابت می تواند این آگاهی را به ما بدهد که کدایم یک از این اندازه ها می تواند باعث افزایش سرعت اولیه پرتاب توپ شود.این ارتباطها هیچ کدام در سرعت اولیه پرتاب توپ در شوت سه گام معنی دار نیست، ولی در شوت جفت همبستگی معنی داری در سطح 05/0 P بین سرعت اولیه پرتاب توپ و پهنای کف دست(وجب)مشاهده می شود که ضریب همبستگی آن 528/0-tو در سطح آماری 05/0 P معنی دار است که نشان از ارتباط مستقیم آن دارد (جدول 8).معادله های ارائه شده در رگرسیون چند متغیره با اندازه گیری مشخصه های آنتروپومتریکی دست برتر برگزیده، می تواند در پیشگویی سرعت اولیه پرتاب توپ در شوت های جفت و ثابت به ما کمک کند.این معادله ها برای بازیکنانی در سطح تیم ملی جوانان به دست آمده است، اما مربیان به طور کلی می توانند برای پیدا کردن استعدادهای شاگردان خود و ارزشیابی سرعت پرتاب توپ آنان با یک کولیس، اندازه های آنتروپومتریکی لازم دست برتر را در ورزشکاران محاسبه و با قرار دادن آن در معادله های

رگرسیون به دست آمده در این تحقیق، سرعت اولیه پرتاب توپ آنان را شوت جفت و ثابت به طور تخمینی محاسبه کنند.

در پاسخ به این سؤال که:چرا این ارتباط در شوت جفت یا ثابت مشاهده می شود؟می توان گفت:ممکن است به این دلیل باشد که از نظر تکنیک اجرا در شوت جفت و ثابت، نسبت به شوت سه گام کم تر از گردش کمر، شانه و گشتاورهای ایجاد شده استفاده می شود و بیش ترین نقش اندازه های آنتروپومتریکی دست برتر آزمودنی ها در این شوت های مهم واقع شده است. به همین دلیل، این اندازه ها خصوصا اندازه پهنای کف دست(وجب)در پیشگویی سرعت اولیه توپ در شوت جفت، اندازه های طول بازو، طول ساعد و طول کف دست با هم یا به طور کلی طول دست بتر آزمودنی ها در پیشگویی سرعت اولیه توپ در شوت ثابت نقش تعیین کننده ای دارند.همچنین با داشتن سرعت اولیه پرتاب توپ در هد کدام از شوت های سه گام، جفت و ثابت همچنین جرم توپ می توان نیرویی که به توپ از جانب دست وارد می شود، مقدار کار روی توپ، انرژی مصرفی در یک شوت، گشتاور وارده بر مفاصل شانه، آرنج و مچ دست را محاسبه کرد.

وروری بر ادبیات پیشین تحقیق نشان می دهد، تنها تحقیقی که قبلا درباره بیومکانیک در رشته هندبال در ایران شده است تحقیقی درباره ارتباط قد، جنبه های ارزشمند فیزیکی و بیومکانیکی بازیکنان زبده هندبال ایران در سال 1375 بود(3).در این تحقیق محقق ارتباط قد، وزن، قدرت، سرعت و اندازه پهنای کف دست(وجب)را با کسب نتیجه در شوت های هندبال از نظر آماری در سطح 05/0 P معنی دار دانسته است و همچنین ارتباط بین کیفیت بدنی بازیکنان و کسب نتیجه تیمی در مسابقه ها را از نظر آماری در سطح 05/0 P معنی درا می داند.در تحقیق این جانب اندازه پهنای کف دست(وجب) ارتباط معنی داری در سطح 05/0 P با سرعت اولیه پرتاب توپ در شوت جفت نشان می دهد، اما قد و وزن در هیچ کدام از سرعت های اولیه پرتاب توپ در شوت های سه گام، جفت و ثابت ارتباط معنی دار نداشته است.در سال 1998، جرزی الیاسز و اندرزج ویت دو محقق لهستانی تحقیقی درباره مشخصه های سرعت پرتاب توپ در هندبال با ارائه یک مدل آماری روی دوازده نفر هندبالیست زبده آن کشور را با میانگین قد(05/0+-88/1 متر)، وزن(8/7+ی 0/89 کیلوگرم)و سن(5/2+ی 3/23 سال)بررسی کردند(23).در مقایسه با تحقیق این جانب، با تعداد افراد کم تر و میانگین های قد، وزن و سن بالاتری این تحقیق شده است.همچنین در تحقیق آنان مشخصه های سرعت پرتاب توپ شامل 26 پارامتر برگزیده از اندازه های آنتروپومتریکی و قابلیت های حرکتی از کل بدن است که با ارائه معادله رگرسیون زیر و پنج پارامتر از 26 پارامتر توانسته اند 3/96%از سرعت پرتاب توپ را تعمیم دهند.

854/2- 5X 006/0+ 4X 332/0- 3X 039/0+ 2X 733/0+ 1X 018/0- Y

بیش ترین سرعت زاویه شانه- 1X ، اوضاع انگشتان- 2X ، قدرت متوسطه تنه به طور دینامیکی- 3X ، پهنای شانه- 4X و قدرت عضلانی فکلشن تنه به طور ایزومتریکی- 5X است که هر کدام:

11%- 5X 6%- 4X 3%- 3X 41%- 2X 36%- 1X

در سرعت پرتاب توپ سهم داشته اند.همچنین این محققان توانسته اند در ارائه یک معادله رگرسیون دیگر با دو مشخصه کلی به نام های فاکتورهای آنترومتریکی( A )و حرکتی( M )سرعت پرتاب توپ را در حدود 5/37%تعمیم دهند.

M 072/0+ A 017/0- Y

هر کدام از این فاکتورها به تنهایی 9/11%- A ، 4/61%- M در سرعت پرتاب توپ سهم داشته اند. تحقیق این جانب در مقایسه با تحقیق فوق از مشخصه سرعت کمتر و فقط از دست برتر آزمودنی ها بهره گرفته است.در تحقیق فوق، فقط یک نوع سرعت پرتاب توپ سنجیده و فقط یک معادله رگرسیون با پنج فاکتور از کل بدن ارائه شد و سرعت پرتاب توپ را در حد 3/69% تعمیم دادند.در تحقیق این جانب سرعت پرتاب توپ در سه نوع شوت سه گام، جفت و ثابت سنجیده شده است و به خاطر معنی دار نبودن معادله رگرسیون سرعت اولیه پرتاب توپ در شوت سه گام، دو معادله رگرسیون دیگر ارائه شد و در سرعت اولیه پرتاب توپ در شوت جفت با یک متغیر و در سرعت اولیه پرتاب توپ در شوت ثابت با سه متغیر که فقط از دست برتر آزمودنی ها گرفته شده توانستند سرعت اولیه پرتاب توپ را در شوت جفت 4/23%و در شوت ثابت 1/26%تعمیم دهند.در تحقیق فوق، نقش اندازه های آنتروپومتریکی کل بدن را در سرعت توپ فقط 9/11%تعمیم می کند در صورتی که در تحقق این جانب نقش اندازه های آنتروپورمتریکی فقط دست برتر آزمودنی ها در سرعت اولیه پرتاب توپ در شوت جفت و ثابت هر کدام بترتیب 4/23و 1/ 26%سهم دارند.

در سال 1997، کاردینال.ام محقق آمریکایی درباره سرعت پرتاب توپ در هندبال تیمی مطالعه کرد(22).وی سرعت پرتاب توپ در سه نوع شوت سه گام، جفت و ثابت با فاکتور بیومکانیکی و آنتروپومتریکی را بر روی 139 ورزشکار بررسی کرد که 110 مرد و 29 زن در سطح تیم ملی نوجوانان، جوانان و نظامی بودند و نتایجی را به شرح ذیل به دست آورد.

سرعت پرتاب به سن فرد مربوط است.به علاوه، سن روی پرتاب توپ در حالت شوت ثابت تأثیر بیش تری دارد.این امر می تواند به علت قدرت کم تر در ورزشکاران جوان تر باشد.عاملی که ظاهرا اختلاف بین گروه های جوان و نوجوان مردان را تحت تأثیر قرار می دهد، قدرت مکانیکی اندام های فوقانی است.قد گروه جوانان 20%بلندتر از نوجوانان بود، اما تفاوت مهمی در قدرت انفجاری اندام های تحتانی وجود نداشت و اختلاف اندازه های آنتروپومتریک تفاوت قابل ملاحظه ای را در دو گروه جوانان و نوجوانان نشان نداد.همچنین بین سرعت پرتاب توپ و قدرت بالای مکانیکی اندام های فوقانی ارتباط معنی داری وجود دارد.سرعت پرتاب توپ نیز در هر دو گروه با قدرت مکانیکی اندام های فوقانی ارتباط زیادی دارد، اما بین سرعت پرتاب توپ و قدرت انفجاری اندام های تحتانی ارتباط معنی داری وجد ندارد.تحقیق فوق در مقایسه با تحقیق این جانب، از نظر قدرت مکانیکی اندام فوقانی در بسیاری از نکاه ها مشابهت دارد، ولی بر اساس تحقیق این جانب سن در سرعت پرتاب توپ نقشی ندارد، در صورتی که تحقیق فوق آن را با سرعت پرتاب توپ در ارتباط می داند.

به طور کلی، می توان از مجموع این بحث ها نتیجه گیری کرد که:تحقیق ها ارتباط و همبستگی اندازه قد، وجب و توانایی دست برتر را با اجرای خوب بازیکنان هندبال در زمین بازی نشان می دهد، ولی کم تر به ارتباط آن با سرعت توپ در شوت های سه گام، جفت و ثابت به طور جداگانه می پردازد.این تحقیق از این نظر اهمیت دارد که متغیرهای پیشگوی خود را با سرعت اولیه پرتاب توپ با هر کدام از شوت های سه گام، جفت و ثابت جداگانه بررسی کرده است و در نهایت، توانسته ام با ارائه معادله های رگرسیون به دست آمده سرعت اولیه پرتاب توپ بازیکنان را در شوت های جفت و ثابت با اندازه های آنتروپومتریکی دست برتر آنان پیشگویی کنم.

نکته های برجسته این تحقیق به طور خلاصه عبارت است از:

1-میانگین سرعت اولیه پرتاب توپ در شوت های سه گام، جفت و ثابت به ترتیب s/m 99/30، L m sv 6/29 و s/m 51/29 است(جدول 5).

2-در بین اندازه های آنتروپومتریکی دست برتر بازیکنان، تنها اندازه پهنای کف دست(وجب) بازیکنان با سرعت اولیه پرتاب توپ در شوت جفت با ضریب همبستگی(528/0- r )در سطح آماری (05/0P)معنی دار بوده است و بقیه مشخصه ها ارتباط معنی داری در سطح آماری(05/0P) نداشته اند(جدول 8).

3-معادله ها رگرسیون ارائه شده می تواند سرعت اولیه پرتاب توپ در شوت های جفت و ثابت را با استفاده از اندازه های آنتروپومتریکی برگزیده در هر معادله پیشگویی کند(جدول های 10 و 12).

منابع و مآخذ

1-ابراهیم بیاتانی.ارتباط قد و جنبه های ارزشمند فیزیکی و بیومکانیکی بازیکنان زبده هندبال.(پایان نامه کارشناسی ارشد).(دانشگاه تربیت معلم، تابستان 1375).

2-زهرا ثابتی دهکردی.بررسی رابطه اندازه های آنتروپومتریکی اندام فوقانی با عملکرد حرکتی پرتاب وزنه.(پایان نامه کارشناسی ارشد). (دانشگاه تهران، 1376).

3-علی حضرتی وند.ویژگی های آنتروپومتریکی و بیومکانیکی شناگران زبده با زمان شناهای 100 متر.(پایان نامه کارشناسی ارشد). (دانشگاه تربیت معلم، شهریور 1375).

4-شهرام خانزاده.بررسی و مقایسه دو نوع سرویس والیبال(سرویس چکشی و سرویس پرشی)از طریق تجزیه و تحلیل بیومکانیکی. (پایان نامه کارشناسی ارشد).(دانشگاه گیلان، 1377).

5-علیرضا رحیمی.کاربرد یک دستگاه مکانیکی ویژه جهت اندازه گیری و بررسی توان شناگران سرعتی در چهار شنا در دو گروه منتخب. (پایان نامه کارشناسی ارشد).(دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرکزی تهران، تیر 1371).

6-سعید دباغ.نیکو خصلت.بررسی بیومکانیکی(سینما توگرافیکی)دو روش اجرای گیاکوزوکی در کاراته.(پایان نامه کارشناسی ارشد). (دانشگاه تهران، 1378).

7-احد شهدادی.تأثیر تمرین های پلایومتریک بر توان انفجاری و تغییر شتاب بازیکنان هندبال.(پایان نامه کارشناسی ارشد).(دانشگاه تربیت معلم، اردیبهشت 1378).

8-کاریدنال.ام.سرعت پرتاب در هندبال تیمی آکادمی ورزشی ایالات متحده.مجله طب ورزشی، شماره 8(بهار 1377)، صص 55-58.

9-فرد.ان.کرلینجر و الازر.جی پرهاورز.رگرسیون چند متغیری در تحقیقات رفتاری.ترجمه دکتر احمد سرایی(انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی، 1375).ج 1.

10-فاطمه محدث.اندازه گیری و تحلیل بیوماتیکی نیروهای وارد بر عضلات پایه روش غیر مسقیم.(پایان نامه کارشناسی ارشد). (دانشگاه تهران، 1377).

11-رحیمه مهدیزاده.تجزیه و تحلیل بیومکانیکی رابطه بین اندازه های آنترومتریکی با سرعت و نیروی شناگران نخبه زن استان تهران در شنای کرال پشت.(پایان نامه کارشناسی ارشد).(دناشگاه تهران، 1376).

به تصویر صفحه مراجعه شود

کليه حقوق برای پرتال علوم انسانی محفوظ است